2012-2022 yılları arasında erken okuryazarlık ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi

Bu çalışma, 2012-2022 yılları arasında Türkiye'de erken okuryazarlık alanında yapılmış lisansüstü tezleri çeşitli başlıklar altında incelemek ve ulusal literatürde ne boyutta olduğunu belirlemek amacı ile yapılmıştır. Çalışmada nitel verilere dayalı doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini Yüksek Öğretim Kurulu'nun (YÖK) Ulusal Tez Merkezi'nde erken okuryazarlık anahtar sözcüğü kullanılarak tez adında bu kavramın kullanıldığı 44 lisansüstü tez oluşturmaktadır. 44 lisansüstü tezden 33'ü yüksek lisans, 11'i doktora tezidir. YÖK Ulusal Tez Merkez'inde ulaşılan 2012-2022 yılları arasında en fazla lisansüstü tezin 2021 yılında yapıldığı, yine aynı yıllar içinde erken okuryazarlık ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin 15 üniversiteye ait olduğu görülmüştür. Erken okuryazarlık ile ilgili lisansüstü tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde yapıldığı ve doktora düzeyindeki tez çalışmalarının daha az olduğu belirlenmiştir. İncelenen tezler eşit frekans sayıları ile en fazla eğitim bilimleri ve sosyal bilimler enstitülerinde ve yine eşit frekans sayıları ile en fazla çocuk gelişimi ve eğitimi ile temel eğitim anabilim dallarında yapılmıştır. İncelenen tezlerde araştırmacıların cinsiyetlerinin çoğunlukla kadın olduğu, çalışılan örneklem dağılımında en çok öğrencilerle çalışıldığı, tezlerde en çok kullanılan araştırma deseninin tarama olduğu ve tezlerde en çok nicel yöntem kullanıldığı tespit edilmiştir. Ele alınan lisansüstü tezlerde veri toplama araçlarının ve araştırma başlıklarının dağılımları incelendiğinde veri toplama aracı olarak en fazla ölçek kullanıldığı, araştırma başlığı olarak da erken okuryazarlık becerilerinin çeşitli değişkenler ile ilişkilerinin incelendiği görülmüştür.