24 ocak 2020 Sivrice (Elazığ) depreminde kısa kolon hasarı gözlenmiş betonarme bir binanın yapısal hasar değerlendirmesi

Türkiye gibi deprem açısından riskli bir coğrafyada bulunan ülkelerde yaygın olarak kullanılan betonarme yapıların tasarımı ve analizinde ihmal edilen dolgu duvarların yapı davranışına olan etkisi üzerine yapılan araştırmalar yoğunlaşmıştır. Bu araştırmalar, dolgu duvarların betonarme yapıların davranışını etkileyebileceğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, dolgu duvarların yapı tasarımında ve analizinde sadece tam dolgu duvarların değil, aynı zamanda kısmi dolgu duvarların da dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Kısmi boşluklu dolgu duvarlar, yapıların taşıyıcı sistemine dahil olan ancak tamamen duvar ile kaplanmayan duvarlardır. Bu tez, betonarme yapı tasarımında kısmi boşluklu dolgu duvarların dikkate alınması gerekliliğini vurgulamak amacıyla yapılan bir araştırmayı ele almaktadır. Çalışma, 24 Ocak 2020 tarihinde Sivrice/Elazığ, Türkiye'de meydana gelen 6.8 Mw büyüklüğündeki depreme maruz kalan ağır hasar almış 5 katlı bir apartmanın incelenmesi üzerine odaklanmaktadır. Kısmi boşluklu dolgu duvar, çalışmada sadece bant pencere ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada, Elazığ depremine ait 2308(Sivrice), 4404(Malatya), 2301(Elazığ-Merkez) istasyonlarından alınan Doğu-Batı ve Güney-Kuzey yönlü veriler kullanılarak doğrusal olmayan zaman tanım analiz yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca, betonarme elemanların ve bunları oluşturan beton ve donatı malzemelerinin lineer olmayan davranışları dikkate alınarak analitik olarak hesaplanabilmesi için SeismoStruct (v2022) bina analiz programı kullanılmıştır. Analiz sonuçları, kısmi dolgu duvarların ve üzerlerinde bırakılan kısmi boşlukların kolonlarda kısa kolon etkisi oluşturabileceğini doğrulamıştır. Sahada gözlemlenen sonuçlarla analiz sonuçları uyumlu bulunmuştur. Bu çalışma, betonarme yapı tasarımında kısmi dolgu duvarların dikkate alınmasının önemine vurgu yapmaktadır ve daha ileri araştırmaların yapılmasını önermektedir.