65 yaş üzeri hastalarda evde sağlık hizmetlerinin acil servis yoğunluğuna etkisi

Bu çalışma, evde sağlık hizmetlerinin (ESH) 65 yaş üzeri bireylerde acil servis başvuru sıklığı ve hastane yatış süreleri üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla retrospektif olarak planlanmıştır. Kırşehir il merkezinde ikamet eden, Aralık 2021-Mayıs 2023 tarihleri arasında Evde Sağlık hizmetleri (ESH) kaydı bulunan ve hizmet almaya devam eden 310 hastadan, çalışma kriterlerini karşılayan 156 hasta analize dahil edilmiştir. Veriler, Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) ve Halk Sağlığı Yönetim Sistemi (HSYS) aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma kapsamında hastaların demografik özellikleri, Barthel Bağımlılık Düzeyleri, komorbid hastalıkları, ESH'ye başvuru nedenleri ve acil servis başvuru sıklıkları incelenmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 83,3 yıl olup %82,1'i kadındır. En sık görülen kronik hastalıklar hipertansiyon (%80,1), diyabet (%48,7) ve koroner arter hastalığı (%39,7) olarak saptanmıştır. Barthel İndeksi ortalaması 75.9 olup hastaların büyük çoğunluğu (%80) orta derecede bağımlı olarak değerlendirilmiştir. ESH başvurusu öncesi ve sonrası acil servis başvuru sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.817). Ancak laboratuvar tetkiki amacıyla ESH'ye başvuran hastalarda acil servis başvurularında anlamlı bir azalma gözlenmiştir (p=0.048). Kırmızı alanda muayene edilen hasta sayısı ile Barthel İndeksi arasında zayıf ama anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur (Rho=-0.162, p=0.045). Ayrıca, yoğun bakımda yatış süresi ile Barthel İndeksi arasında da anlamlı negatif ilişki saptanmıştır (Rho=-0.222, p=0.006). Sonuç olarak, evde sağlık hizmetlerinin bazı klinik parametreler üzerinde olumlu etkileri gözlenmekle birlikte, genel anlamda acil servis başvuru sayısı ve yatış süreleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklara ulaşılamamıştır. Bu durum, ESH'nin kapsam ve etkinliğinin artırılması, multidisipliner yaklaşımla yeniden yapılandırılması gerekliliğini gündeme getirmektedir. Anahtar kelimeler: Evde sağlık hizmetleri, acil servis, yaşlı, Barthel İndeksi, hastane yatışı