ABD'nin Afganistan'a düzenlediği askeri müdahalenin hukuksal dayanaklarının değerlendirilmesi

105 ÖZET Amerika Birleşik Devletleri'nin Afganistan'da 7 Ekim 2001 tarihinde başlattığı ve Sonsuz Özgürlük Operasyonu olarak adlandırılan askeri müdahalenin uluslararası hukuk boyutu, Türk ve dünya medyasında yeterince tartışılmamasına rağmen, özellikle uluslararası platformlarda, hukukçular arasında derin tartışmalara neden olmuştur. Bu çalışmada, uluslararası hukukta kuvvet kullanımı kapsamında ABD'nin Afganistan'a düzenlediği askeri müdahale incelenmiştir. Bu konu, "Afganistan'a düzenlenen askeri harekât uluslararası hukuka uygun mudur?" sorusu çerçevesinde ele alınmıştır. Bu amaç çerçevesinde, ABD'nin saldırılar sonrasında, saldırıların faili olarak kabul ettiği Usame Bin Ladin ve örgütü El Kaide ile olan ilişkileri ile ABD'nin Afganistan'ın siyasi geçmişine olan etkileri ve bu etkilerin 11 Eylül saldırılarına yansımalarının açıklanması, alt amaçlar olarak çalışmamızda yer almıştır. ABD ile BM arasındaki ilişkilerin ve BM'nin olaylar karşısındaki tutumunun saldırıların uluslararası hukuk açısından açıklanmasındaki etkileri de, diğer alt amaçlar olarak açıklanmıştır. Bu çalışmanın temel iddiası, Afganistan harekâtının hukuksal dayanağının meşru müdafaa kavramı esas alınarak oluşturulmasının ve harekâta karşı olan tepkilerin BM Genel Kurulu'nda ya da Güvenlik Konseyi'nde somut kararlara dönüşmemesinin, Afganistan harekâtına uygun bir hukuksal çerçeve çizilmesine sebep olmasıdır. Klasik anlamda, devletlerarası çatışmaları gidermek için kurulan BM sistemi, uluslararası terör örgütlerinin barışa yönelttiği tehditler karşısında zorlanmaktadır. Bu yüzden, BM, ABD'nin Afganistan operasyonu çerçevesindeki birçok eylemine zımni onay verme eğilimi göstermiştir. Bu da, Afganistan harekâtı örneğinde, BM Antlaşması'nın lafzını zorlayan çözümler yapılmasını getirmiştir.