Abdullah Buhârî ve Ömer Faruk Atabek'in eserlerinde tek kadın figürleri üzerine bir inceleme

Minyatür, el yazması kitapların süslenmesi ya da metnin açıklanması amacıyla ortaya çıkan bir sanat dalıdır. Bu sanat Orta Asya'dan başlayarak, İslam dünyasında ve özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nda büyük bir gelişim göstermiştir. Küçük boyutlu ve ayrıntılı bir şekilde tasvir edilen minyatürler, toplumsal bütün olaylara ışık tuttuğu gibi kadın figürü için de belge niteliği taşımaktadır. Türk minyatür sanatında kadın imgesi, tarih boyunca farklı dönemlerde, farklı coğrafyalarda, farklı inanış ve kültürlerde farklı şekillerde tasvir edilmiştir. Uygurlardan başlayarak günümüze kadar uzanan süreçte kadın figürleri, sanatsal ve kültürel değişimlerin izlerini taşımakla birlikte, dini temalarda, edebi eserlerde, saray ve gündelik yaşam sahnelerinde muhtelif şekillerde kendilerini göstermişlerdir. Bu tezde 18. yüzyıl Abdullah Buhârî ve 20. yüzyıl Ömer Faruk Atabek minyatürlerinde kadın figürü ele alınmıştır. Çalışmada iki farklı sanatçı tarafından yapılmış olan minyatürlerde yer alan kadın figürleri referans alınarak; kadının yaşamı, sosyal durumu ve giyim kuşamı ile ilgili özellikler saptanmaya çalışılmış; figürler, dönemin estetik, kültürel ve sosyal koşullarına bağlı olarak incelenmiştir. Abdullah Buhârî'nin 18. yüzyıl saraylı kadın figürleri ile Ömer Faruk Atabek'in 20. yüzyıl kırsal kesim kadın figürlerinin dönemsel ve sosyo-kültürel farklılıklarının, sanatçıların eserlerinde ele alınış biçimleri incelenerek mukayese edilmiştir. Bu mukayese ile 18. yüzyıl saray kadınlarının ve şehirli kadınların zarif kıyafetleri ve mücevherleri ile kırsal kesimdeki kadınların sade yaşamı ve işlevsel kıyafetleri değerlendirilerek, sosyo-kültürel yapı bağlamında, sanatta kadın temsilinin nasıl değiştiği ortaya konulmuştur.