Acil çalışanlarında iş yeri nezaketsizliği ve stresle başa çıkma tarzlarının değerlendirilmesi

Amaç: Çalışma acil sağlık çalışanlarında iş yeri nezaketsizliği ve stresle başa çıkma tarzlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma örneklemini bir devlet hastanesi acil servis biriminde görevli 123 acil sağlık çalışanı oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, İşyeri Nezaketsizliği Ölçeği (İYNÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) kullanılmıştır. Veriler sayı, ortalama, standart sapma, yüzde, minimum, maksimum, medyan gibi değerler ve Mann Whitney U, Krusskall Wallis, Kruskal Wallis varyans analizi sonucunda anlamlı fark bulunduğu takdirde farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi, Spearman korelasyon ve Çoklu Doğrusal Regresyon testleri analiz edilmiştir. Bulgular: Acil sağlık çalışanlarının İYNÖ puan ortalaması 1,80±0,72, SBÇTÖ alt boyutlarından "Kendine Güvenli Yaklaşım" 2,89±0,58, "İyimser Yaklaşım" 2,75±0,54, "Çaresiz Yaklaşım" 2,19±0,54, "Boyun Eğici Yaklaşım" 2,12±0,53, "Sosyal Desteğe Başvurma" ise 2,69±0,54 puandır. Haftalık 40 saat ve altı çalışanların İYNÖ puan ortalamaları daha düşük tespit edilmiştir. 18-24 yaş aralığında olanların iyimser yaklaşım puan ortalamasının düşük olduğu; evli ve çocuk sahibi olanların, günlük 8 saat ve daha az çalışanların iyimser yaklaşım tarzı ve kendine güvenli yaklaşım tarzı puan ortalamasının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Meslekte 11-15 yıl deneyime sahip olanların, günlük 8 saat ve daha az çalışanların, haftalık 40 saat ve daha az çalışanların, mesai saati içinde 100'den az hasta bakanların çaresiz yaklaşım tarzı puan ortalaması daha düşük tespit edilmiştir (p<0,05). Lise mezunu olanların, meslekte 11-15 yıl deneyime sahip olanların, günlük 9-15 saat aralığında çalışanların, haftalık 71 saat ve üzeri çalışanların, mesai saati içinde 151 ve üzeri hasta bakanların boyun eğici yaklaşım tarzı puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Günlük 9-15 saat aralığında çalışanların, haftalık 71 saat ve üzeri çalışanların sosyal desteğe başvurma puan ortalamaları daha düşük tespit edilmiştir (p<0,05). İş yeri nezaketsizliği ile stresle başa çıkma tarzları ölçeği alt boyutlarından çaresiz yaklaşım alt boyutu arasında orta düzeyde pozitif yönde (r=0.423; p<0.01) ve boyun eğici yaklaşım alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif yönde (r=0.261; p<0.01) bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Regresyon modeline göre birimden memnuniyet durumu, kronik hastalık durumu ve stresle başa çıkma tarzları ölçeğinin çaresiz yaklaşım alt boyutu değişkenlerinin iş yeri nezaketsizliği ölçeğini anlamlı düzeyde etkilediği bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Acil sağlık çalışanları orta düzeyde işyeri nezaketsizliği deneyimlemektedir. Sağlık çalışanlarının işyeri nezaketsizliği puanı arttıkça çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım tarzlarını daha fazla kullanmaktadır. Acil sağlık çalışanlarının ve yöneticilerin işyeri nezaketsizliği farkındalıklarının arttırılması, önlemeye yönelik politika ve stratejilerin geliştirilmesi, işyeri memnuniyetinin artırılması ve stresle başa çıkma tarzlarının güçlendirilmesi için hizmet içi eğitimler verilmesi önerilmektedir.