Acil servise deli bal zehirlenmesiyle başvuran hastaların kan, idrar ve yemiş oldukları ballardaki grayanotoksin düzeylerinin değerlendirilmesi

Giriş: R. ponticum ve R. luteum bitkilerinin nektarlarından beslenen arıların ürettiği ve grayanotoksin içeren bala 'Deli Bal', 'Tutan Bal' ya da 'Orman Gülü Balı' denir. Orman gülü balından oluşan zehirlenmelerde hem baldaki toksin seviyesi hem de zehirlenmiş kişilerin vücut sıvılarında bu toksinin düzeyini gösteren çalışma bulunmamaktadır. Method: Üniversite hastanesi Acil Servisinde Eylül 2013 ve Şubat 2015 tarihleri arasında deli bal zehirlenmesi tanısı konulan 25 vaka çalışmaya dahil edildi. Hastalardan tüketmiş oldukları deli bal numuneleri temin edildi. Hastaların kan, idrar örnekleri acil servise başvurduklarında tedavi sırasında alındı. Eş zamanlı olarak hastaların başvuru sırasındaki klinik verileri çalışma formuna işlendi. GTX 1 ve GTX 3 seviyeleri hastaların kan, idrar ve tüketilen bal örneklerinden eş zamanlı olarak LC-MS/MS sistemiyle analiz edildi. Bulgular: Hastaların %60 ında baş dönmesi, %56 da bulantı, % 28 kusma, %44 ünde senkop görüldü. Ortalama sistolik kan basıncı 85,40 mmHg, diyastolik kan basıncı 51,60 mmHg idi. kalp hızı 42,68/dk idi. Hastaların kan ortalama GTX 1 miktarı 4,82 ng/mL, GTX 3 miktarı 6,56 ng/mL; idrar ortalama GTX 1 miktarı 0,036 g/mL, GTX 3 miktarı 0,391 g/mL; tüketilen deli ballardaki ortalama GTX 1 miktarı 8,73 g/gr, GTX 3 miktarı 27,60 g/gr idi. SKB≤90mmHg ve SKB>90mmHg olan hastaların kan, idrar ve yedikleri ballardaki GTX seviyeleri arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Kalp hızı <50/dk olan hastaların kan, idrar ve yedikleri ballardaki GTX seviyeleri arasında ilişki bulunmadı. Kalp hızı ≥50/dk olan hastaların hiçbirinde GTX 3 saptanmadı (p=0,00). Sonuç: Bu tanımlayıcı çalışma ile ilk kez deli bal zehirlenmeli hastaların vücut sıvılarında grayanotoksin seviyeleri gösterildi. Hastaların kan grayanotoksin düzeyleri ve klinik verileri arasında ilişki kurulamadı.