Acil servise peptik ülser veya gastrite bağlı dispepsi nedeniyle başvuran hastalarda intravenöz ranitidin ve pantoprazolün karşılaştırılması: Randomize çift kör klinik çalışma

Dispepsi acil servis başvurularının önemli bir kısmını oluşturmaktadır ve acil servis yönetiminde önemli hasta gruplarından birisidir. Acil serviste dispepsi semptomunun giderilmesi konusunda tıbbî literatürde ancak birkaç çalışma bulunmaktadır. Ancak literatürde acil serviste dispepsi şikâyetinin giderilmesinde proton pompa inhibitörlerini ve H2 reseptör blokörlerinin etkinliğini karşılaştıran bir çalışma mevcut değildir. Biz bu çalışmada, acil serviste dispepsi semptomlarının giderilmesinde PPI ve H2 reseptör blokörlerinin etkinliklerini karşılaştırmayı amaçladık. Bu prospektif randomize kontrollü çift kör klinik çalışma Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi?nde Ekim 2012 - Ocak 2013 tarihleri arasında yapıldı. Çalışma grupları 50 mg ranitidin (Ulcuran®) 100 cc serum fizyolojiğe, 40 mg pantaprozol da (Pantpas®) 100 ml serum fizyolojiğe konularak 2-4 dakikada gidecek şekilde intravenöz yoldan hızlı infüzyon şeklinde verildi. Ağrının şiddeti 100 mm?lik VAS (0=hiç ağrı yok; 100 mm=en ciddi ağrı) ile ölçüldü. Ölçümler uygulama öncesi (0. dakika), 30 ve 60. dakikalarda yapıldı. Hastalar daha önceki VAS skorlarına kördüler. Çalışma sonunda bulantı, kusma alerjik reaksiyon gibi yan etkiler kaydedildi. Çalışma için toplam 72 uygun hasta saptandı. Hastalardan 2 tanesi GAS skoru 20 mm?nin altında olduğun için çalışmadan dışlandı. Dört hasta da dispepsi dışında tanı aldığı için çalışmadan dışlandı. Otuz üç hasta pantoprazol ve 33 hasta da ranitidin grubunda çalışmaya alındıktan sonra, çalışma sonunda her iki grupta 33?er hasta istatistiksel analize dâhil edildi. Çalışmadaki ortalama yaş 36.6±15 idi ve hastaların %39.4 (n=26)?sı erkekti. Pantoprazol grubunda ağrıdaki azalma 30.dakikada 27.6±28 (%95 GA: 18-37) iken ranitidin grubunda 28.3±23 (%95 GA: 20-37)?idi. Altmışıncı dakikada ise pantoprazol grubunda 39.6±39 (26-53) ve ranitidin grubunda 42.3±25 (33-51) olarak saptandı. Pantoprazol grubunda 13 hasta (%39.4) ve ranitidin grubundaki 8 hasta (%24.2) çalışma sonunda ek ilaç ihtiyacı duydu (p=0.186).Pantoprazol grubundaki 9 hasta (%30) ve ranitidin grubundaki 12 hasta (%41.4) 24 saat sonraki takibinde ağrılarının tekrarladığını belirtti (p=0.361). Yirmi dört saat sonundaki takibinde pantoprazol grubunda 4 hasta (%13.3) ve ranitidin grubunda 5 hasta (%17.2)?nın tekrar tıbbi başvuru yapmış olup, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç olarak; pantoprazol ve ranitidin acil servise dispepsi ile başvuran hastalarda 30 ve 60. dakikalarda ağrıyı etkin biçimde azaltmakta olup, birbirlerine üstünlükleri yoktur