Açık araç rotalama problemi için metasezgisel algoritma tasarımı ve uygulaması

Bu çalışmada, firmaların daha çok üçüncü parti lojistik hizmetleri kullanması ile birlikte, uygulamada yaygın şekilde ortaya çıkan Açık Araç Rotalama Problemi ele alınmıştır. Bu problem, yüksek boyutlu ve karmaşık eniyileme problemleri sınıfında yer almaktadır. Öncelikle, heterojen araç filosunun bulunduğu bir gerçek hayat problemi için model tabanında matematiksel modeller ile popülasyon temelli bir metasezgisel algoritmanın yer aldığı bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Daha sonra, özellikle büyük boyutlu problemleri etkin şekilde çözmek üzere üç evreli bir Değişken Komşuluk Arama Algoritması önerilmiştir. Önerilen bu yöntemde dört adet rota içi ve dört adet rotalar arası olmak üzere sekiz farklı komşuluk ve sarsma stratejisi kullanılmıştır. Yöntemin performansı literatür test problemleri üzerinde test edilmiş ve başarısı karşılaştırmalı olarak raporlanmıştır. Ayrıca, önerilen değişken komşuluk arama algoritmasının eş zamanlı hesaplamaya uygun olan kısımlarının, grafik işlem birimleri üzerinde paralelleştirilmesi için farklı stratejiler tasarlanmış ve uygulanmıştır. Bu stratejilerin uygulanması ile elde edilen paralel yöntem, seri versiyonuna göre anlamlı şekilde hızlandırılmıştır.