Afyonkarahisar Mevlevihanesi ve haziresinden müzelere taşınan mezar taşları

Bu çalışma, Afyonkarahisar Mevlevihanesi yapı kompleksi ve haziresinden müzelere taşınan mezar taşları üzerine yapılmıştır. Çalışmada, Afyonkarahisar Mevlevihanesi'nin mimari ve süsleme özellikleri açısından incelenerek Sanat Tarihi açısından değerlendirilmesi; bununla beraber haziresinden müzelere taşınan mezar taşlarının tespiti ve belgelenmesini amaçlamıştır. Araştırma kapsamında ilk olarak Mevlânâ Celaleddin Rûmî ve soyu ele alınmış, Mevleviliğin oluşumu, yayılma süreçleri ve Afyonkarahisar'da Mevleviliğin gelişimi incelenmiştir. Mevleviliğin gelişim süreci içerisinde oluşan Afyonkarahisar Mevlevihanesi'nin kuruluş döneminden günümüze dek geçirdiği yangınlar, onarımlar gibi çeşitli evreleri tespit edilerek, Mevlevihane yapı kompleksinde yer alan matbah, türbe, semahane, mescid, şerbetlik, kadınlar mahfili, derviş hücreleri, meydan dairesi, selamlık, şeyh evi, şadırvan, su deposu birimleri mimari ve süsleme açısından tek tek ele alınarak değerlendirilmiştir. Afyonkarahisar Mevlevihanesi'nden müzelere taşınan mezar taşları bölümünde, Mevlevihane'nin bahçesinde yer alan lahid, yerinde incelenerek transkripsyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Çeşitli dönemlerde Mevlevihane'nin haziresinden Afyon Arkeoloji Müzesine taşınmış olan mezar taşlarının da transkripsiyonları yapılarak süsleme açısından incelenmiş ve belgelendirilmiştir. Sonuç olarak Konya'dan sonra ikinci merkez olması sebebi ile Mevlevilik tarihinde önemli bir yere sahip olan Afyonkarahisar Mevlevihanesi'nin geçirdiği evreler ile günümüzdeki halinin detaylı incelenmesi sözlü, yazılı ve görsel kaynaklar ışığında gerçekleştirilmiştir.