Ağır bronşiolit gelişimini öngörücü risk faktörlerinin belirlenmesi

Amaç: Akut bronşiolit özellikle iki yaş altındaki çocuklarda sık görülen bir alt solunum yolu hastalığıdır. Hastalığın sık görülmesine, klinik olarak ağır seyretmesine ve bronşiolit nedeniyle hastaneye yatışların artmasına neden olan birçok faktör belirlenmiştir. Bu çalışmada daha önceden kronik hastalık öyküsü olmayan ve sağlıklı görünen akut bronşiolit olgularında, ağır bronşiolit gelişimini öngörücü kişisel, ailesel ve çevresel risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve yöntem: İleriye dönük olarak gerçekleştirilen bu çalışmada, 1 Şubat 2018 ile 28 Şubat 2019 tarihleri arasında akut bronşiolit tanısı ile hastaneye yatışı yapılan, yaşları 1-24 ay arasında değişen 440 çocuk alındı. Hastaların cinsiyet, yaş, vücut ağırlığı, doğum haftası, doğum şekli, beslenme şekli, geçirilmiş hışıltı atağı öyküsü gibi özgeçmişine ait özellikler; ailede astım, sigara kullanım öyküsü, ebeveyn eğitim durumu gibi ailesel faktörler; yaşam yeri, ev tipi, ısınma şekli, evde yaşayan kişi sayısı gibi çevresel faktörler ile fizik muayene bulguları, laboratuvar verileri, bronşolit derecesi ve oksijenasyon ihtiyacı gibi veriler kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 440 hastanın 277'si (% 63) erkek, 163'ü (% 37) kızdı. Hastaların 85'i ağır bronşiolit, 355'i hafif-orta bronşiolit olarak değerlendirildi. Ağır bronşiolit grubu ile hafif-orta bronşiolit grubu arasında yaşa göre ağırlık z-score, daha önce geçirilmiş bronşiolit öyküsü, annenin aktif sigara içme öyküsü, baba eğitim düzeyi, ailenin tek çocuğu olma, evde yaşayan kişi sayısı, beslenmede azalma, yakınmaların başlaması ile başvuru arasında geçen süre, yakınmaların başlaması ile bulguların ağırlaşması arasında geçen süre, subkostal çekilme, siyanoz, oksijen satürasyonu, oksijenasyon ihtiyacı ve hastanede yatış süresi yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu (p<0,05). Ağır bronşiolit grubundaki hemoglobin, lenfosit sayısı ve kapiller pH değerleri hafif-orta bronşiolit grubuna göre düşük; absolü nötrofil sayısı, C-reaktif protein, kapiller pCO2 değerleri ise yüksek saptandı (p<0,05). Yaşa göre ağırlık z-score ağır bronşiolit grubunda -0,87±1,54 (-4,28 – 4,78) iken hafif-orta bronşiolit grubunda -0,30±1,16 (-4,91 – 3,07) idi (p<0,001). Yakınmaların başlaması ile başvuru arasında geçen süre ağır bronşiolit grubunda ortalama 4,04±2,11 (1-10) gün iken hafif-orta bronşiolit grubunda 4,90±3,15 (1-20) gün idi (p=0,017). Ağır bronşiolit grubunda daha önce geçirilmiş bronşiolit atak sayısı ortalama 1,59±1,02 (1-5) iken hafif-orta bronşiolit grubunda 1,34±0,64 (1-4) idi (p=0,004). Ağır bronşiolit grubunda Hb değeri ortalama 10,83±1,47 g/dL iken hafif-orta bronşiolit grubunda 11,19±1,21 g/dL idi (p=0,021). Logistic regresyon analizi sonuçlarına göre yaşa göre ağırlık z-score düşüklüğünün ağır bronşiolit gelişme riskini 0,56 kez (CI: 0,409 – 0,760), yakınmaların başlaması ile başvuru arasındaki sürenin kısa olmasının 0,62 kez (CI: 0,519 – 0,735), daha önce sık bronşiolit geçirme öyküsünün 1,84 kez (CI: 1,135 – 2,968) ve düşük hemoglobin düzeylerinin 0,72 kez (CI: 0,537 – 0,969) arttırdığı tespit edildi Sonuç: Bu çalışmada yaşa göre ağırlık z-score düşüklüğü, yakınmaların başlaması ile başvuru arasında geçen sürenin kısa olması, daha önce geçirilmiş atak sayısının fazlalığı ve hemoglobin düşüklüğü ağır bronşiolit gelişimini öngörücü bağımsız parametreler olarak belirlendi. Anahtar kelimeler: Ağırlık derecesi, Bronşiolit, Risk faktörleri, Sütçocukluğu