Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şiir eleştirisinde Avrupa merkezlilik

Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-62), modern Türk edebiyatı içinde özellikleromanları ve şiirleriyle özgün bir yer edinmiş, yazdığı edebiyat tarihi, makaleler vedenemeler ile Türk edebiyatı çalışmalarına önemli katkılar sağlamıştır. Tanpınaryazdığı yazılarda şiir türüne özel bir önem vermiş, Türk edebiyatının gelişimini Türkşiirini merkeze alarak değerlendirmiştir.Bu tezde Tanpınar'ın şiir, Osmanlı şiiri ve Yahya Kemal üzerine yazdığı yazıve yazı parçaları incelenmekte, Tanpınar'ın ürettiği şiir bilgisi, güzel sanatlar anlayışıve Avrupa merkezci düşünce tarzı değerlendirilmektedir.Tezin ?Tanpınar'ın Şiir Eleştirisine Genel Bir Bakış? başlıklı birincibölümünde, dört alt başlıkta yazarın ?Eleştiri?, ?Şiir?, ?Osmanlı Şiiri? ve ?YahyaKemal? üzerine yazdığı bütün yazılar kronolojik bir şekilde serimlenmektedir.?Tanpınar'ın Şiir Eleştirisinin Bileşenleri? başlıklı ikinci bölüm ise iki altbölümden oluşmaktadır: ?Güzel Sanatlara Göre `Yorumlayan' Eleştiri? ve ?ŞiirDilinde Devamı Kurmak: Seçimcilik?. Birinci alt bölümde Tanpınar'ın şiiri, resim,müzik, heykel, mimari gibi güzel sanatlara ait öğelerle tanımlaması ve şiiri güzelsanatlardan biri olarak görmesi incelenmekte; ikinci alt bölümde ise Tanpınar'ın şiirdili bağlamında Yunus Emre'den Yahya Kemal'e uzanan klasik bir çizgiyi seçimcibir yaklaşımla ayrıştırarak oluşturması ve Tanpınar'ın Avrupa merkezci düşüncetarzı tartışılmaktadır.Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Avrupa ve özellikle Fransız edebiyatı normlarıylaayrıştırarak oluşturduğu bu devam çizgisi, seçilen mısra, beyit ya da şiirleri Avrupamerkezli bir sanat anlayışıyla değerlendirip Avrupalılaştırırken, seçim dışı kalanOsmanlı şiir geleneğini Doğululaştırıp Yahya Kemal dışındaki modern Türk şiiriniikincilleştirmektedir.Anahtar sözcükler: şiir, güzel sanatlar, gelenek, Avrupa merkezcilik