Aile hekimlerinin cinsel yolla bulaşan hastalıkların yönetimindeki yetkinlik düzeyleri

GİRİŞ VE AMAÇ: Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH); 21. yüzyılın en yaygın ve önemli sağlık sorunlarından biridir. Basit korunma ve tedavi yöntemlerine rağmen, prevalansı tüm dünyada yüksek seyretmektedir. Ayrıca birçok çalışma, aile hekimlerinin CYBH tanısı, tedavisi ve yönetimi hakkındaki bilgilerinin yetersiz olduğunu vurgulamaktadır. Bu çalışmada aile hekimlerinin CYBH yönetimindeki yetkinlik düzeylerinin olgu örnekleri aracılığıyla saptanması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel analitik tipteki bu çalışmanın evrenini, Türkiye'deki tüm aile hekimleri oluşturmaktadır. Demografik özellikler ve CYBH konusunda öz-değerlendirmeyle ilgili soruları ve 3 olgu örneğinde tanı, tedavi ve yönetimle ilgili soruları içeren anketler, Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması'ndaki 12 bölgeden tabakalı rastgele örneklemeyle seçilen illerdeki tüm aile hekimlerine e-postayla gönderilmiştir. Her doğru cevaba 1 puan verilerek katılımcıların tanı, tedavi/yönetim ve toplam yetkinlik skorları hesaplanmıştır. Bunun yanında, öz değerlendirme soruları üzerinden katılımcıların yeterlilik, engel ve davranış puanları hesaplanmıştır. Veriler, IBM SPSS Statistics V22.0 programıyla analiz edilmiştir. BULGULAR: Çalışmaya toplam 658 aile hekimi katılmıştı. Katılımcıların % 29'u (n=191) kadındı. Yaş ortalamaları 42,29 ± 7,902, meslekteki çalışma yılı ortalamaları 17,69 ± 8,059'du. Katılımcıların % 52.1'i (n=343), tıp fakültesi dışında CYBH'la ilgili eğitim almamıştı. Toplam tanı skorları ortalaması medyan değerin üzerinde, tedavi/yönetim ve yetkinlik skorlarının ortalamaları ise medyan değerlerin altındaydı. Skorların yaş, cinsiyet, akademik durum, meslekteki çalışma yılı ve aile hekimi olarak çalışma yılı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Daha önce CYBH'lerin sık görüldüğü bir kurumda çalışanların davranış ve yeterlilik skorları çalışmayanlara göre (p=0,002, p<0,001); CYBH konusunda tıp fakültesi öğrencilik yılları dışında eğitim alanların tedavi/yönetim, engel, davranış ve yeterlilik skorları almayanlara göre (p=0.031, p=0.004, p<0.001 ve p<0,001); CYBH yönetim sorumluluğunun birinci basamakta olması gerektiğini belirtenlerin tedavi/yönetim, yetkinlik, davranış ve yeterlilik skorları diğerlerine göre (p<0.001, p=0.001, p.0,001 ve p=0,003) anlamlı düzeyde daha yüksekti. SONUÇ: Aile hekimlerinin CYBH'lerin tanı, tedavi ve yönetimi hakkındaki bilgi düzeyleri ve yönetim becerileri yetersizdir ve geliştirilmelidir.