Akademik sözlük bilimi açısından İngilizce-Türkçe iki dilli sözlükler üzerine bir inceleme

İnsanlığın beraberinde getirdiği iletişim isteği dillere, küreselleşen dünya ise diller arasındaki ilişki ve bağlantılara ihtiyacı doğurmuştur. Bu süreçteki en önemli ögelerden olan sözlükler de bireylerin başvuru kaynağı olmuş, yüzyıllar boyunca sözlük bilimi dillere ve insanlığa hizmet etmiştir. İki ayrı dil arasında bağlantı kurmayı sağlayan iki dilli sözlükler ise sözlük ailesindeki diğer türlerle beraber gelişim göstermiştir. Sözlük bilimi gibi bir bilim ve sanat olan akademik sözlük bilimi de bu eserlerin incelemesini ve eleştirisini yapar ve sürekli araştırma amacı güder. Araştırma boyunca, sözlük biliminin gelişmesinde önemli bir rol oynayan bu alanın kapsamına giren iki dilli sözlüklerden İngilizce-Türkçe olan ve alanında uzman olarak anılan yayınevlerine ait beş örnek incelenmiştir. Bu sözlüklerin görünümü akademik sözlük bilimi açısından incelenerek bütüncül (makro) ve parçacıl (mikro) yapıları hakkında değerlendirme, eleştiri ve önerilerde bulunulmuştur. Veri toplama ve analizi sürecinde sistematik rastgele örnekleme yöntemi kullanılmış, bu sayede veri setinin mümkün olduğunca ön yargıdan uzak olarak hazırlanması sağlanmıştır. Sonuç olarak, sözlükleri üretenler tanınmış ve tecrübeli kurumlar olsalar dahi özgün olma arzusu, anlaşılmaz ve kullanışsız eserlerin ortaya çıkarılmasına neden olabilmektedir. Bir sözlüğün odak noktasının her zaman kullanıcı olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak güncellik ve detaylara dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, gözlenen sorunların ve eksikliklerin giderilmesi için çözüm ve öneriler sunulmuştur; bunlar Türk sözlük bilimi ve iki dilli sözlük hazırlama süreci başta olmak üzere sözlük bilimi alanındaki tüm çalışmalara yardımcı olacaktır.