Akarsu havzalarını modellenmesinde CBS yazılımlarının kullanılması

Taşkınlar, önemli can kayıplarına neden olabilen doğal afetlerden biridir. Taşkın alanlarındaki yerleşimlerin büyümesi, hatalı arazi kullanımı ve iklim değişikliği gibi nedenler taşkınların olumsuz etkilerinin artmasına sebep olmaktadır. Günümüzde, doğal afetlerin risk analizi ve taşkın alanlarının belirlenmesi Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) sayesinde daha kolay ve hassas bir biçimde yapılabilmektedir. Bu tez çalışmasında, çalışma alanı olarak Tohma havzası seçilmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında ArcGIS yazılımı kullanılarak Tohma havzasının bazı havza parametreleri (yağış, eğim, bakı, toprak, jeoloji, arazi kullanımı ve akarsuya uzaklık) belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri (ÇKKV)'nden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile Bulanık Mantık Hiyerarşi Yöntemi (BAHP) yöntemleri kullanılarak taşkın risk haritaları oluşturulmuştur. Her iki yöntemde havza parametrelerinin ağırlık ortalamalarının ve havzanın taşkın risk haritalarının birbirine yakın olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışma alanında, yüksekten alçağa doğru olmak üzere taşkın risk bölgeleri sınıflandırılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Havza, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), Bulanık Mantık Hiyerarşi Yöntemi (BAHP)