Akım gözlem istasyonu bulunmayan taşkın havzalarındaki değişimlerin taşkın riskine etkisinin belirlenmesi: Rize, Güneysu örneği

Taşkın olayları zaman içinde değişen çok sayıda durum değişkeni ve sürücü değişkeninin etkisi altında meydana geldikleri için önceden kesin olarak belirlenemeyen özellik göstermektedirler. Bu bakımdan, taşkın çalışmalarında probablistik (olasılıkçı) yaklaşımların kullanılması büyük önem taşımaktadır. Bununla birlikte hidrolojik olayların fiziksel yönlerini inceleyerek taşkın olaylarının temsilinde matematik modellerin kullanıldığı deterministtik (gerekirci) yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir. Deterministtik ve probablistik yaklaşımların bir arada kullanıldığı taşkın modelleme çalışmaları için gerekli ilk adım, gerekli doğal verilerin temin edilmesi için ölçümlerin yapılmasıdır. Bunun için yeterli ölçüde ve prezisyonda bir ölçme ağının kurulması gerekmektedir. Gözlem istasyonlarından elde edilen veriler olmadan taşkın olayını hassas doğruluklu olarak modellemek ve taşkın tehlike, taşkın risk haritalarını üretmek mümkün değildir. Ancak etkin ve sürdürülebilir taşkın risk yönetimi çalışması için taşkın tehlike ve risk haritalarının üretilmesi gerekmektedir. Özellikle dik yamaçlara sahip, dar ve derin vadi boyunca akan, yüksek eğim ve akış hızına sahip vahşi derelerde taşkın olayını modellemek ve risk altındaki unsurları belirlemek oldukça zordur. Bu tip akarsularda gözlem istasyonlarının bulunmaması, bilinmeyen değişkenlerin çokluğu ve aralarındaki ilişkilerin karmaşıklığı, taşkın risk haritalarının yapılmasını daha da zorlaştırmaktadır. Bu doktora tez çalışması kapsamında, memba kısmında Akım Gözlem İstasyonu (AGİ) bulunmayan Güneysu Deresi için taşkın modelleme çalışması gerçekleştirilmiş ve zamansal boyutta taşkın risk değişiminin analizi yapılarak arazi kullanım yönteminin taşkın risk haritalarının üretimindeki önemi ortaya konulmuştur. Sürdürülebilir Taşkın Yönetimi için bölgeye özgü fiziksel olmayan öneriler ortaya konulmuştur. Çalışmada taşkın modelleme, hidrograf simülasyonu, demografik bilgiler, UA teknikleri ve CBS kullanılmıştır.