Algılanan güç mesafesi ve işe yabancılaşma ile ilişkisi: Bir alan araştırması

Günümüz örgütlerinde güç mesafesi, çalışanların yöneticilerle ve hiyerarşik yapıyla ilişkilerini belirleyen önemli bir kavram olup, iş tutumlarını ve işe yönelik davranışlarını doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, algılanan güç mesafesi ile işe yabancılaşma arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma kapsamında, Artvin il merkezi ve 8 ilçesinde bulunan toplam 9 Halk Eğitimi Merkezinde (HEM) görev yapan usta öğreticiler örneklem olarak seçilmiştir. 2024 yılı Ekim ayı itibarıyla Artvin merkezde 140, Hopa HEM'de 93, Arhavi HEM'de 118, Kemalpaşa HEM'de 46, Yusufeli HEM'de 43, Murgul HEM'de 31, Ardanuç HEM'de 37, Borçka HEM'de 53 ve Şavşat HEM'de 35 usta öğretici olmak üzere toplam 508 usta öğretici araştırmanın evrenini temsil etmektedir. Bu evrenden ulaşılan 319 usta öğretici çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Katılımcıların demografik özelliklerine bakıldığında; örneklemin %74,6'sı kadın (n=238), %25,4'ü erkek (n=81) olup, yaş dağılımında en büyük grubu %35,4 ile 31–40 yaş aralığı oluşturmaktadır. Katılımcıların %36,7'si 5 yılın altında, %28,8'i 6–15 yıl arasında, %29,2'si ise 16–25 yıl arası mesleki deneyime sahiptir. Eğitim durumlarına göre en yüksek oranı %45,8 ile ön lisans mezunları oluştururken, lise mezunları %39,5 oranındadır. Çalışma saatleri incelendiğinde, %33,9'unun haftalık 11–20 saat çalıştığı, %30,7'sinin ise 21–30 saat aralığında çalıştığı görülmüştür. Araştırmada kullanılan veriler, algılanan güç mesafesini ölçmek amacıyla Yorulmaz, Çolak, Altınkurt ve Yılmaz (2018) tarafından geliştirilen "Örgütsel Güç Mesafesi Ölçeği" ve işe yabancılaşmayı ölçmek amacıyla Mottaz (1981) tarafından geliştirilen "İşe Yabancılaşma Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Verilere faktör analizi, güvenilirlik analizi, normallik testi yapılmıştır. Normallik analizinin sonuçlarına göre verilerin normal dağılmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda oluşturulmuş olan hipotezlerin test edilmesinde, Mann WhitneyU ve Kruskal-Wallis yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiyi test X etmek amacı ile korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular, algılanan güç mesafesi ile işe yabancılaşma arasında genel düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, araştırmadan elde edilen bulgular literatürde yer alan çalışmalarla karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiş, benzerlikler ve farklılıklar incelenmiştir. Bulgular uygulamalarına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiş ve araştırma kapsamlı bir şekilde tamamlanmıştır.