Amasya mezartaşları

Amasya ili merkezinde 134 mezartaşı tespit edilmiştir. Hazire ve mezarlıklar ile Amasya Müzesi'nde bulunan bu mezartaşları 14. - 20. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenmektedir. Örneklerde görülen form tipleri : 1- Sandukalar a - Şahidesiz Prizmatik Sandukalar b - Şahideli Prizmatik Sandukalar c - Üst Kısmı Yarım Silindir veya Sivri Sırt Kısmı Bulunan Yarım Silindir Şekillerindeki Kademeli Sandukalar 2 - Şahideli, Üstü Açık Dikdörtgen Sandukalar a. Şahide Formu Prizmal Gövdeli ve Kavuklu Olanlar b. Şahide Formu Düşey Dikdörtgen Plaka Halinde Gövdeli ve Kavuklu / Sarıklı / Olanlar Fesli Olanlar c. Şahide Formu Düşey Dikdörtgen Plaka Halinde Gövdeli ve Tepelikli 3 - Yekpare Şahideli Lahit Mezarlar 4 - Tek Halde Bulunan Şahideler, olarak belirmektedir. Mezartaşlarının süslemesinde bitkisel, geometrik ve nesnel motifler tek başlarına veya bir arada karma olarak kullanılmıştır. Figürlü süsleme ise tek örnek üzerinde görülür. 14. - 15. yüzyılda biçimlendirmelerde stilizasyona baş vurulmuştur. 16.ve 17. yüzyılda geleneksel motif ve süslemenin kısmen devam ettiği görülmekle birlikte doğadan seçilen gerçek bitki motiflerinin kullanılması dikkat çekici bir yeniliktir.Bu motifler stilize edilerek verilmişlerdir. 18. yüzyılın özellikle ilk yarısında, 16. - 17. yüzyıl mezartaşlarında görülen süsleme alışkanlıkları yer yer tekrar edilmiştir. Bununla birlikte geç dönem, süsleme unsurları, kompozisyon düzeni ve biçimlendirme açısından önemli yeniliklerin uygulandığı bir dönem olmuştur. Süslemede doğaya ve nesnelere daha gerçekçi bir tutumla yaklaşan anlayış kendini hissettirmektedir.Naturalist bir üslupla işlenilmiş çiçek motifleri ve meyve betimlemeleri dönemin mezartaşlarında görülen karakteristik süsleme unsurları olmuştur.