Anestezi yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda anemi gelişimi ve kan transfüzyonlarının retrospektif değerlendirilmesi

ÖZET Yoğun bakım (YB) hastalarında anemi gelişimi sık karşılaşılan bir problemdir. Çalışmamızda, Anestezi Yoğun Bakım Ünitesi (AYBÜ)'nde izlenen hastalarda anemi ve transfüzyon insidansını, tanısal amaçlı alınan kan miktarının anemi gelişimine katkısını, transfüzyon için kullanılan eşik hemoglobin (Hb) değerini ve transfüzyonun klinik sonuçlarla olan ilişkisini retrospektif olarak araştırmayı amaçladık. Araştırmamızda, 01.01.2015 – 31.12.2015 tarihleri arasında AYBÜ'nde 24 saatten daha uzun sürede takipleri yapılan erişkin hastaların verileri incelendi. Hastaların yaş, Glasgow Koma Skalası (GKS) skorları, yatış tanıları ve ek hastalık varlığı, APACHE II skorları, Hb değerleri, tanısal kan kayıpları ve sıvı dengesi, transfüzyon öncesi Hb değerleri, transfüzyon endikasyonları, transfüzyon ile ilişkili komplikasyonlar kaydedildi. Erkek (Grup E) ve kadın (Grup K) hastaların verileri ayrı ayrı değerlendirilerek karşılaştırıldı. Toplam 229 hastanın (Grup E, n = 119; Grup K, n = 110) özellikleri araştırmaya uygun bulundu. Bunların %90'ının YBÜ'nde kalış süreleri 30 günden kısa olduğu için, yatışın ilk 30 günündeki verileri değerlendirildi. Grupların yatış süreleri, YB'a kabul nedenleri, ek hastalıkları, APACHE II skorları (Grup E'de 20.93 ± 6.68, Grup K'da 21.50 ± 7.33) ve GKS değerleri (ortanca 9) benzerdi (p >0.05). Hastaların %60.7'si (Grup E'de %62.2, Grup K'da %59.1) YBÜ'ne kabul edildikleri gün anemikti. Tüm hastalarda zaman içinde Hb değerlerinde düşüşler olduğu, anemik olmayanların da %55.6'sında yatışlarının 3. gününden itibaren anemi geliştiği saptandı (p <0.001). Kadınlar tüm dönemlerde daha düşük Hb değerlerine sahipti (p <0.05). Hastalardan tanı ve tetkik amacıyla kişi başına günlük ortalama 23.48 ± 11.68 mL kan örneği alınmıştı. Hastaların %25.3'ne anemi (%41.4), akut kanama (%24.1), cerrahi girişim (%12.1) veya hemodinamik instabilite (%22.4) endikasyonlarıyla eritrosit süspansiyonu verilmişti. Anemik hastalarda transfüzyon öncesi ortalama Hb değerleri 6.9 ± 1.1 g/dL'ydi. Hastaların %15.5'inde (n = 9) transfüzyon ile ilişkili febril reaksiyon ve bir hastada alerjik reaksiyon gelişmişti. Anemi insidansı, transfüzyon oranları ve komplikasyonlar açısında gruplar arasında fark yoktu. Sonuç olarak, AYBÜ'mize kabul edilen hastaların çoğunun anemik oldukları; zaman içinde Hb değerlerinde düşüşlerin devam ettiği; tekrarlayan kan örneklemlerinin anemi gelişimine katkısı olduğu; transfüzyon ilişkili komplikasyon olarak en sık febril reaksiyon görüldüğü tespit edildi ve mevcut evrensel transfüzyon rehberlerine uygun uygulamalar yapıldığı görüşüne varıldı. Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım Ünitesi, Anemi, Kan Transfüzyonu