Anonim şirketlerde çalışanlara pay edindirilmesi

Türkiye'de henüz son yıllarda ilgi toplayan çalışanların çalıştıkları şirkette pay edindirilmesine yönelik pay edinimi planları incelendiğinde, uzun süredir Avrupa Birliği ve Anglo Sakson doktrininde tartışıldığı ve çalışanın, çalıştığı şirketten pay edinimini destekleyici düzenlemelerin yapıldığı görülmektedir. Çalışana pay edindirme yöntemleri özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde 1950'lerden beri çok çeşitli şekillerde ortaya çıkmış olup teşvik mekanizmaları ile hem işverenlere hem de çalışanlara birçok vergisel avantaj sağlanmıştır. Ülkemizde ise henüz 2021 senesinde yaygınlaştırılması adına Cumhurbaşkanlığı kalkınma programlarında kendisine yer bulan ve 2024 senesinin sonlarında birtakım vergisel avantajlar sağlanan çalışana pay edindirme, mevzuattaki gelişmeleri ve multidisipliner yapısı ile teorik ve pratik olarak incelenmesi gereken bir kavramdır. Bu kapsamda, işbu çalışmada, öncelikle uluslararası mevzuatta çalışana pay edindirme yöntemlerinin tarihçesi ve pay edindirme yöntemlerinin çeşitleri mevzuat düzenlemeleri ile incelenecektir. Akabinde Türkiye'de başta 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında çalışanların anonim şirketlerde pay edindirilmesine cevaz verilip verilmediği incelenmiş; akabinde öğretide henüz çok fazla uygulama alanı bulmayan çalışanlara pay edindirme sözleşmelerinin hukuki niteliği, taraflara yüklediği hak ve borçları, anılan sözleşmelerden dolayı ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklardaki yetkili mahkeme gibi başlıklar tartışılmıştır.