Tarihi yığma yapıların üzerinde parametrik yapı bilgi modellemesi tekniklerinin uygulanması

Tarihi binaların geometrik ve geometrik olmayan verilerini belgelemek tarihi mirası korumak için bir zorunluluktur. Tarihi yapıdan elde edilen veriler, çeşitli yazılımlar ve dijital platformlar aracılığıyla 3 boyutlu olarak ifade edilir. Bu bağlamda, yapı bilgi modelleme platformları gelişmekte, daha erişilebilir ve kullanılabilir hale gelmektedir. Bu yenilikçi yapı sistemlerinin tarihi yapılara da fayda sağlayabileceği öngörülmekte ve bu konuda alanında uzmanlar tarafından belirli çalışmalar yürütülmektedir. Tarihi yapılarda Heritage BIM (HBIM) kavramı olarak ortaya çıkan bu sistem, tarihi yapıların korunması ya da yeniden işlevlendirilmesi için oldukça önemlidir. Fakat, tarihi yapıların sahip olduğu standart olmayan yapı elemanları ve karmaşık geometriler, yapı modellemesini zorlaştıran unsurlardır. Bu çalışma kapsamında, HBIM modelinin geliştirilmesini sağlayan, standart olmayan ve bozulmuş tarihi yapı elemanlarının modelleme yöntemleri araştırılmıştır. Bu çalışma, HBIM kapsamında tarihi yapının yapı elemanlarının, parametrik modelleme araçlarıyla akıllı nesnelere dönüştürülmesine yönelik bir yöntem araştırmasıdır. Bu araştırma için Revit programında yer alan mevcut yöntemlerin potansiyel olanaklarını incelenmiştir. Bu aşamada HBIM model oluşturabilmek için düzensiz taş dizilimli duvarlara sahip olan tarihi bir yapı örnek çalışma olarak incelenmiştir. Bu tez kapsamında, Roma dönemi yapısı olan ve Adana'da bulunan Anavarza/Anazarbus Zafer Takı'nın tarihi yığma taş duvarlarının HBIM modeli akıllı nesneler ile Revit programında oluşturulmuştur. Tarihi yapı, restitüsyon çizimleri üzerinden elde edilen geometrik ve geometrik olmayan bilgileri doğrultusunda modellenmiştir. Zafer takı yapı elemanları restitüsyon çiziminde yer aldığı geometrik şekliyle manuel bir şekilde oluşturulmuştur. Bu çalışmada bozulmuş yapı elemanlarından çok tarihi yapının düzgün geometriye sahip taş elemanlarına odaklanılmıştır. Bu sayede süre ve kaynak olarak kısıtlı olan bir süreçte restitüsyon çizimlerinden HBIM modeli oluşturmanın yöntemlerine odaklanılmıştır. HBIM modeli oluşturulan tarihi yapının geometrik ve geometrik olmayan verilerinin programa işlenmesi ile proje süreci boyunca programdan gerekli veriler elde edilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte bütünüyle sanal ortamda yeniden inşa edilen Anavarza/Anazarbus Zafer Takı'nın modelinde geliştirilen yöntemin olumlu ve olumsuz yönleri tespit edilmiştir. Bu süreçte ana ve ara hedefler belirlenerek bir yol haritası oluşturulması hedeflenmiştir.