Âşık Paşa'nın Garib-nâme adlı eserinde tasavvufî görüşleri

On üçüncü asrın ikinci yarısında Anadolu'nun Moğol istilasına uğraması nedeniyle Selçuklu Devleti yıkılma sürecine girmiştir. Bunun sonucunda toplumda sosyal çözülmeler baş göstermiş, birçok karmaşa ve düzensizlik ortaya çıkmıştır. Toplumun manevî önderleri, sosyal yaşamda söz konusu olan bu durumdan uzaklaşılabilmesi için kaynağını dinden alan fikirlerleriyle topluma yol göstermeye çalışmıştır. Toplumun ancak bu şekilde bir arada tutulabileceğine inanan manevî önderler, sosyal yaşamın da ancak din temelinde yeniden inşa edilebileceğine inanmışlardır. Çıkmaza giren halka yön vermek, destek vermek ve milli duyguları perçinlemek amacıyla da dinî ve tasavvufî eserler kaleme almışlardır. Ahmed Yesevî, Mevlânâ, Yunus Emre ve Ahî Evran gibi şahsiyetler, sosyal yaşama yön veren ve gelecek nesillere de aktarılabilecek değerde eserler üreten isimlerdendir. Âşık Paşa da toplumda birlik ve düzeni sağlamak amacıyla Anadolu'da ilk Türkçe eserleri veren sufî-edebî şahsiyetlerdendir. "Âşık Paşa'nın Garîb-nâme Adlı Eserinde Tasavvufî Görüşleri" ismini taşıyan bu çalışma, Âşık Paşa'nın tasavvufla ilgili temel kavramlara dair fikirlerini ele almaktadır. Çalışma, diğer mutasavvıfların fikirlerinden de faydalanarak resmin bütününü görebilmeyi amaçlar. Âşık Paşa'nın başta Garîb-nâme adlı eseri olmak üzere, Fakr-nâme, Vasf-ı Hâl, Hikâye, Kimya Risâlesi, Elif-nâme, Risâle fî Beyâni's-Semâ ve diğer şiirleri adlı eserleri araştırma kapsamında ele alınmaktadır. Bu çalışmada genel olarak Âşık Paşa'nın hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri etraflıca araştırılmıştır. Tasavvufî düşüncesinde öne çıkan tevhid, ahlâk, bilgi, marifet, kul-rab ilişkisi, bireysel ve toplumsal birlik ile ilgili temel kavramları ele alınıp açıklanmıştır.