Astım ilacı kullanan çocuk hastalar ve sağlıklı çocukların çekilmiş süt molar dişlerindeki iyon konsantrasyonlarının karşılaştırılması

Diş çürüğü multifaktöriyel bir süreçtir. Beslenme, ağız ve diş sağlığı alışkanlıkları, ilaç kullanımı gibi faktörlerden etkilenmektedir. Beslenme ve ilaç kullanımı gibi faktörlerle vücuda alınan elementler tükürük ve dişlerde birikmektedir. Bu elementlerden bazıları çürüğe karşı direnç oluşmasını sağlarken bazıları da dişi çürüğe karşı dirençsiz hale getirmektedir. Tüm bu faktörler ve biriken elementlerin yoğunluğu bir araya geldiğinde dişlerin çürük açısından geleceği belirlenmektedir. Bu çalışma astım ilacı kullanan çocuklar ile sağlıklı çocukların çekilmiş çürüklü ve çürüksüz süt molar dişlerindeki iyon konsantrasyon değişimlerini inceleyerek, astım hastası çocuklardaki ilaç kullanımı gibi durumların diş çürüklerine olan yatkınlığa etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamızda, Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na diş çekimi amacıyla başvurmuş hastaların süt molar dişleri kullanıldı. Gruplar sağlıklı ve astım ilacı kullanan çocuklarda çürüklü ve çürüksüz dişler olacak şekilde toplam dört grup şeklinde dizayn edildi. Her bir grupta on diş olacak şekilde 40 süt molar dişi çalışmaya dahil edildi. Tüm çocukların ailelerinden ya da yasal velilerinden bilgilendirilmiş gönüllü olur ve onam formu alındıktan sonra çekim endikasyonu konulan dişler, kliniğimizde rutin olarak uygulanan anestezik solüsyonlar ve tekniklerle çekildi. Çekilen dişler gerekli işlemlerden geçtikten sonra cam bir kapta formaldehit içerisinde saklandı. Çekimler tamamlandıktan sonra dişler Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Cevher ve Kömür Hazırlama Anabilim Dalı'nda boyutları 100 mikron altında olacak şekilde halkalı öğütücü ile öğütüldü. Toz haline getirilen örnekler dış hizmet alımı yapılarak özel bir şirket tarafından ICP-MS yöntemi ile analiz edildi. Tanımlayıcı istatistikler ortalama±standart sapma veya ortanca, min-maks şeklinde verildi. Gruplar arasındaki çoklu karşılaştırmalarda Kruksal Wallis, Mann Whitney U testleri ve Bonferroni düzeltmesinden yararlanıldı. İkili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi uygulandı. Anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edildi. Çalışmamızda elde ettiğimiz Pb, Mn, Cu, Sr, Li ve S seviyeleri ve çürük arasındaki ilişki incelendiğinde astım ilacı kullanan ve sağlıklı çocuklarda Pb, Mn, Cu ve S seviyelerinin çürük varlığında arttığı, Sr ve Li seviyelerinin çürük varlığında azaldığı bulundu. Bu elementler için elde edilen sonuçların daha önce yapılmış çalışmaların sonuçlarıyla benzer olduğu görüldü. Ayrıca Mo seviyelerinin çürük varlığı ile arttığı, Al seviyelerinin ise çürükten bağımsız olduğu tespit edildi. Bu elementlerde elde ettiğimiz sonuçların literatürdeki sonuçlarla uyuşmadığı belirlendi. Sr, Zr ve Al seviyeleri çürük varlığına bağlı olmaksızın astım ilacı kullanan çocuklarda sağlıklı çocuklara göre daha yüksek bulundu. Astım ilacı kullanan çocuklar ile sağlıklı çocukların çürüklü ve sağlıklı dişlerinin metal iyon konsantrasyonları arasında fark olduğunu ve bu durumun dişlerdeki çürük durumunu etkileyebileceği düşünüldü. Elde edilen verilerin astım ilacı kullanımı-çürük-element ilişkisini ele alarak tıp açısından geleceğin en önemli gelişmelerinden olması beklenen kişiselleştirilmiş tedavilere katkı sağlayabileceği ve bireylerin sahip oldukları rahatsızlıklara göre ağız ve diş sağlığı açısından ek önerilerin kolaylıkla alınmasına yardımcı olabileceği düşünüldü.