Astım tanılı çocuk ve ergenlerde psikopatoloji, yaşam kalitesi ve ebeveyn tutumlarının incelenmesi

Astım yüksek oranda psikiyatrik semptomatoloji ve komorbidite ile giden bir hastalıktır. Bu çalışmada astım tanısı almış olan 8-18 yaş arası çocuk ve ergenlerde psikopatoloji, benlik saygıları, ebeveyn tutumları, yaşam kalitesi algıları, bazı psikososyal özellikleri ve bunların birbiriyle olan ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Astım tanısı almış 32 hasta (17 erkek, 15 kız), 32 sağlıklı gönüllü (16 erkek, 16 kız) ile karşılaştırıldı. Astım tanısı olan ve kontrol grubundaki olgulara, çocuklarda gözlenebilen psikiyatrik hastalıkları sorgulayan "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY/K-SADS-PL)" uygulanarak klinik görüşme yapıldı. Her iki gruba da benlik saygılarını değerlendirmeye yönelik Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve çocuk ve ergenlerin yaşam kalitelerini değerlendirmeye yönelik, çocuk ve ergenlere ve ebeveynlerine "Çocuklar İçin Yasam Kalitesi Ölçeği (ÇiYKÖ)" verildi. Ebeveynlerin çocuk yetiştirme tutumlarının ve stresle başa çıkma becerilerinin değerlendirilmesi için, her iki gruba "Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği (AHÇYTÖ)" ve "Başa Çıkma Stratejisi Ölçeği (BÇSÖ)" verildi. Sosyodemografik verilerden baba yaşı, anne ve baba eğitimleri dağılımlarına bakıldığında astımlı grupta bu değişkenlerin ortalamaları belirgin olarak daha düşüktü. Gruplar aile yaşam kalitesi alt ölçek puanları açısından karşılaştırıldığında kontrol grubunda aile ölçek toplam puanı ve psikososyal sağlık toplam puanı çalışma grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olarak izlendi. Gruplar çocuk yaşam kalitesi alt ölçek puanları açısından karşılaştırıldığında kontrol grubunda çocuk ölçek toplam puanı, fiziksel sağlık toplam puanı ve psikososyal sağlık toplam puanı çalışma grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olarak izlendi. Astımı olan grupta daha yüksek oranda psikiayatrik komorbidite saptandı. Gruplar aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutumu ölçeği alt faktör puanları açısından karşılaştırıldığında, hasta grubunda olumsuz tutumlar olan aşırı annelik (F1) ve eşler arası geçimsizlik (F4) alt faktör puanı kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olarak izlendi. Bu çalışmada astımı olan olgularda yüksek oranda psikopatoloji saptanmıştır. Gruplar yaşam kalitesi açısından karşılaştırıldığında astımlı grupta daha kötü iken, astıma eşlik eden psikiyatrik komorbidite varlığında yaşam kalitesinin daha da bozulduğu saptanmıştır. Astımı olan olguların ebeveynlerinde anlamlı oranda uygunsuz başa çıkma yöntemleri kullanıldığı görülmüştür. Psikososyal işlevselliğin korunması için bu durumların birbiriyle olan ilişkisini bilmek önemli olup daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Astım, aile tutumu, psikiyatrik komorbidite, yaşam kalitesi, benlik saygısı