Avrupa Yeşil Mutabakatı: AB'de sürdürülebilirlik bağlamının dönüşümü

Avrupa Birliği'nde, sürdürülebilirlik endişesi uzun zamandır dile getirilen bir yaklaşımdır. Özellikle 1990 yılında Lüksemburg'da AB Çevre ve Enerji Konseyi'nin karbon emisyonlarının azaltılması kararıyla sürdürülebilirlik yaklaşımının ilk adımı atılmıştır. Sonrasında devam eden Kyoto Protokolü, AB Yük Paylaşım Anlaşması, Avrupa 2020 Stratejisi ve özellikle Paris Anlaşması sonrasındaki kararlarla sürdürülebilirlik adına stratejik adımlar atılmıştır. Sürdürülebilirlik endişesi, başlangıçta ekonomik kaynaklı bir kavram olarak ortaya çıkmış ve ekonomik büyümenin çevresel ve sosyal sorumluluklarla dengelenmesi gerektiği anlayışından doğmuştur. Avrupa Komisyonu, bu yaklaşımları politik ve ekolojik olarak meşru bir kimliğe kavuşturmuştur. Lizbon Stratejisi ve Avrupa 2020 Stratejisi ile ekonomik büyümeyi sürdürülebilir kılmayı hedeflemiş, Avrupa Yeşil Mutabakatı ile karbon nötr olma hedefi belirlenmiştir. Böylece, sürdürülebilirlik yaklaşımı Avrupa Birliği'nin temel hedeflerinden biri haline gelmiştir. Çalışma, AB'nin sürdürülebilirlik bağlamında temel stratejileri olan 2000 Lizbon Stratejisi, Avrupa 2020 Stratejisi ve Avrupa Yeşil Mutabakatı'nı ve ilgili Avrupa Konseyi sonuç bildirgelerini karşılaştırmalı içerik analizi yöntemiyle irdelemektedir. Çalışma, özellikle 2019 yılında Avrupa Komisyonu tarafından AB eylem planı olarak ortaya konulan Avrupa Yeşil Mutabakatı'na odaklanmaktadır. İklim krizi etkilerinin en aza indirmenin temel alındığı Avrupa Yeşil Mutabakatı, Avrupa'nın 2050 yılına kadar iklim düzeyini en aza indirmeye yönelik dönüştürücü politikaları bünyesinde barındırmaktadır. Çalışmada, AB'nin çevre koruma ve yeşil dönüşümü adına geliştirdiği stratejilerin sürdürülebilirlik bağlamında nasıl dönüşüme uğradığı resmi dökümanların analiz edilmesiyle ve yeşil teori yaklaşımı perspektifinde açıklanmaktadır. Çalışmada, ''Avrupa Birliği'nin sürdürülebilirlik bağlamında geliştirdiği 2000 Lizbon Stratejisi, Avrupa 2020 Stratejisi ve Avrupa Yeşil Mutabakatı stratejileri AB'nin sürdürülebilirlik yaklaşımları açısından nasıl bir dönüşüm geçirmiştir?'' sorusundan yola çıkılmıştır. AB'nin sürdürülebilirlik bağlamında geliştirdiği stratejiler, özellikle Avrupa Yeşil Mutabakatı, ekonomik büyüme ile çevresel ve sosyal sorumlulukları dengeli bir şekilde birleştirmiştir. Çalışmada Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın AB'nin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında önemli bir rol oynayarak sürdürülebilirlik yaklaşımlarında köklü bir dönüşüm geçirdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Bu dönüşüm, iklim nötrlüğüne ulaşmada ve çevresel koruma hedeflerinde belirgin ilerlemeler sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Avrupa Yeşil Mutabakatı, Sürdürülebilirlik, AB, Yeşil Dönüşüm, Çevresel Koruma.