Ayçiçeği tohum kabuklarının asidik hidroliz kinetiğinin incelenmesi ve candida tropicalis kuen 1022 mayısının, ksılozdan, ksilitol üretiminde kullanılabilirliğinin araştırılması

i AYCÎCESÎ TOHUM KABUKLARININ ASÎDIK HİDROLİZ KİNETİ?İNİN İNCELENMESİ VE CANDIDA TROPICALIS KUEN 1022 MAYASININ, KSILOZDAN, KSİLITOL ÜRETİMİNDE KULLANILABİLİRLİ?İNİN ARAŞTIRILMASI (Yüksek Lisans Tezi) Hande CAVUSOBLU GAZI ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Temmuz-1996 az Uzun yıllar, hemiselüloz, bir çok orman ve tarım atıklarının karbonhidrat ve lignin içeriğinin %10-40' nı oluşturmasına ragmen, yakıt ve kimyasal madde kaynağı olarakçok -Fazla ilgi çekmemiştir. Esas olarak pentozan- ların (ksilan) ve heksozların bir polimeri olan hemise lüloz, monomerleri olan ksiloz ve glikoz sekerlerine, ılımlı sıcaklıklarda seyreltik asit hidrolizi ile i ndirgenebi lir. Bu araştırmanın ilk bölümünde, özellikle ayçiçeği tohum kabuklarının asidik hidrolizi için uygulanabilecek bir kinetik modeli geliştirmek ve bu model ile ilişkili reaksiyon parametrelerini belirlemek amacıyla bir çalış ma yürütülmüştür. Reaksiyon kinetiği, hemiselülozun iki ?Fraksiyonunun paralel hidrolizinin, ksilozun ayrışması ile takip edildiği bir model ile i-Fade edilmiştir. 98-130°C'da ve "/.l-%5 (agı rl ık/hacim) H2SO-* kapsayan şartlardaki kesikli reaktör verisinden kinetik paramet reler belirlenmiştir. Reaksiyonların, birinci derece olduQu görülmüştür. ilgili hız sabitleri, Arrhenius eşi ti igi ndeki -Frekans -Faktörüne bir asit teriminin ek lenmesiyle, sıcaklık ve asit konsantrasyonu cinsinden i-Fade edilmiştir. Nt = 1.55, Na=1.396, N3=0.777, Ea4=22062 Ea2=18726, Eaa=31950 kal/mol olarak hesaplanmıştır. De ney ve model sonuçları, tatminkar bir uyum içindedir. Çalışmanın ikinci kısmında, sallamalı su banyosun- ki erlenler ile yapılan deneylerle, Candi da Tropical is Kuen 1022 mayasının, ksilitol üretmek için, D-ksiloz ve ayçiçeği tohum kabuklarının hi drol izatı m n -Fermentasyonu için kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu maya ile, çok düşük (maksimum değer 4.717 g/İt) ksilitol verimi elde edilmiştir. Fermentasyon süresince gözlenen mak simum ksilitol konsantrasyonunun, başlangıç substrat konsantrasyonundan etkilenmediği görülmüştür. Candi da Tropical is ile -Fermentasyona ait bazı kinetik parametre ler hesaplanmıştır. Bilim Kodu : 603.02.01 Anahtar Kelimeler : Asidik Hidroliz, Ayçiçeği Tohum KabuQu, Ksilitol Say-Fa Adedi : 110 Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Nurdan SARAÇO?LU, Doç. Dr. Gönenç ARIN