Azerbaycan'ın bölgedeki enerji stratejisi ve Yeni Azerbaycan Partisi döneminde hayata geçirilen enerji projeleri

Tarih boyunca yapılan savaşların çoğu petrolle ilgilidir. Petrol, özellikle 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında önem kazanmıştı. Petrolun üretimi önemli, fakat diğer önemli konu üretilen petrolün hangi yollar ve vasıtalarla pazarlanacağıdır. Çünkü üretilen petrol pazarlanamıyorsa onun önemi de azalıyordu. Azerbaycan petrol üretimini artırmak ve yabancı yatırımı getirmek için birbiri ardına yabancı petrol şirketleriyle çok önemli anlaşmalara imza attı. Bu anlaşmaların gerçekleşmesiyle birlikte petrol üretimi de giderek artmaktadır. Şimdi ortaya bu petrolü ihraç etmek için en uygun ihraç yolunun seçilmesi sorunu ortaya çıktı. İlk önce petrolün ihracı için Bakü–Novorossiysk ve Bakü–Supsa petrol boru hatları üzerinde duruldu. Rusya esas ihraç hattı olaraktan Bakü–Novorossiysk hattının seçilmesi için çok ısrar etti. Ama bu Azerbaycan için uygun değildi. Bu hat gerçekleşirse Azerbaycan kendi petrolünün ihracında Rusya'ya bağımlı kalıyordu. Sonunda Azerbaycan kendisi için en uygun olan Bakü–Tiflis–Ceyhan petrol boru hattını kabul etti. Bu Azerbaycan açısından önemli bir başarıdır. Bu projenin kabulü Azerbaycan'ın uluslararası düzeyde öneminin hayli artmasına sebep oldu. Bu proje bir nevi Doğu ve Batı arasında bir köprü rolünü üstlenmektedir. Sovyetlerin 8 Aralık 1991 tarihinde dağılmasına kadar Hazar denizi SSCB'nin ve İran'ın yönetimi altındaydı. Sovyetler de facto olarak Hazarın tümüne yakınını kontrol etmenin yanı sıra, Hazarda tam deniz gücüne sahipti. Bu durum yıllar boyunca iki ülke tarafından da kabul görmüş, Hazarda kesin bir hukuki statüyü belirten anlaşma yapılmamıştı. Bu durum 1991'den değişmeye başladı. Artık Hazarın kıyısında 5 ülke: Rusya, Kazakistan, Türkmenistan, İran ve Azerbaycan bulunmaktaydı. Tabii olarak bu 5 ülke Hazarın hukuki statüsünün çözümünde taraf olacaklardı. Ancak Hazarda bol miktarda petrol ve doğalgaz rezervlerinin bulunması durumun çözümünü zora sokmaktadır. Fakat 5 kıyıdaş ülke arasında son görüşmeler olumlu sonuçlanarak taraflar anlaşmaya vardı.