Bazı ayva klon anaçlarının muşmulada büyüme, meyve verim ve kalitesi üzerine etkileri

Bu araştırma bazı ayva klon anaçlarının [Quince BA29 (Ba29), Quince A (QA), Quince MC (MC)] üzerlerine aşılı 'İstanbul' ve 'Akçakoca77' muşmula çeşitlerinin büyüme, meyve verim ve kalitesine etkilerini belirlemek amacıyla Bafra/Samsun ekolojik koşullarında 2021-2022 yıllarında yürütülmüştür. Araştırmada fenolojik, pomolojik ve morfolojik incelemeler yapılmıştır. İncelenen fenolojik özelliklerden ilk çiçeklenme, tam çiçeklenme ve hasadın anaçlar bakımından MC anacında, çeşitler bakımından 'İstanbul' çeşidinde diğerlerinden daha erken olduğu saptanmıştır. Morfolojik özellikler üzerine anaç ve çeşitlerin etkisinin önemli olduğu saptanmıştır. Anaç ortalamaları bakımından gövde kesit alanının 11.05-31.78 cm2; taç hacminin 0.71-0.96 m3, yaprak alanının 39.65-45.67 cm2 ve yıllık sürgün uzunluğunun 25.89-38.63 cm, çeşitler bakımından gövde kesit alanının 20.43-28.58 cm2; taç hacminin 0.80-095 m3, yaprak alanının 32.47-51.92 cm2 ve yıllık sürgün uzunluğunun 21.40-44.27 cm arasında değiştiği belirlenmiştir. Meyve verim ve kalite özellikleri üzerine genellikle anaçların ve çeşitlerin etkisin önemli olduğu belirlenmiştir. Araştırmada en yüksek meyve ağırlığı anaçlar bakımından BA29 anacında (53.02 g), çeşitler bakımından 'Akçakoca77' çeşidinde (62.18 g) belirlenmiştir. Araştırmada ostiol derinliği ve genişliği anaçlar bakımından 9.31-10.93 mm ve 27.24-30.33 mm; çeşitler bakımından 9.83-10.15 mm ve 21.89-32.92 mm arasında değişmiştir. Meyve hacmi üzerine anaç ve çeşitlerin etkisi önemli olmuştur. En yüksek meyve hacmi anaçlar bakımından BA29 anacında (56.85 mL), çeşitler bakımından 'Akçakoca77' çeşidinde (63.90 mL) belirlenmiştir. Meyve eti oranı ve kuru madde anaçlar bakımından %97.54-97-95 ve %25.37-27.24, çeşitler bakımından %97.60-97.95 ve %25.44-26.72 arasında belirlenmiştir. Suda çözünür kuru madde miktarı (SÇKM), titre edilebilir asitlik (TA), pH üzerine anaçlar yalnızca SÇKM; çeşitler ise asitlik üzerine etki etmiştir. Verim özellikleri üzerine anaç ve çeşitlerin önemli etkisi olmuştur. Bitki başına meyve sayısı, bitki başına verim, gövde kesit alanına verim, taç hacmine verim ve dekara verimin anaç ortalamaları bakımından sırasıyla 17.50-123.65 adet, 0.80-5.23 kg, 0.09-0.18 kg/cm2, 1.23-5.35 kg/m3, 151.06-533.66 kg; çeşit ortalamaları bakımından sırasıyla 43.11-129.17 adet, 2.86-4.51 kg, 0.14 kg/cm2, 2.44-5.40 kg/m3, 208.12-587.50 kg arasında olduğu belirlenmiştir. Verim özelliklerinin, MC anacında diğer anaçlardan; 'Akçakoca77' çeşidinde 'İstanbul' çeşidinden daha düşük olduğu belirlenmiştir.