Bazı fasulye çeşitlerine (Phaseolus vulgaris L.) Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla bar geninin aktarılması

Fasulye, Leguminaseae (Fabaceae) familyasından önemli bir yemeklik tane baklagil cinsidir. Fasulye yetiştiriciliğinde kullanılan herbisitler, kırmızı köklü tilki kuyruğu, sirken, yabani hardal gibi yabancı otların mücadelesinde etkili olmaktadır. Bu herbisitler bitkiler üzerinde kalıntı meydana getirebilmekte, bitkiye zarar verebilmekte, bitki üzerinden beslenen tüm canlıları olumsuz etkilemekte ve ayrıca toprağı da kirletmektedir. Bu tezin amacı, Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen Yunus-90, Göynük-98 ve Önceler-98 fasulye çeşitlerinde bu sorunun çözümüne yönelik olarak sürdürülebilir bir rejenerasyon sistemi geliştirmek ve Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla herbisitlere dayanıklı transgenik bitkilerin elde edilmesi olmuştur. Farklı oranda BAP, BAP-NAA ve IAA içeren MS ortamlarında her üç fasulye çeşidine ait tohum ve olgunlaşmış embriyo eksplantlarından farklı oranda sürgün rejenerasyonu elde edilirken, apikal meristem eksplantından herhangi rejenerasyon gözlenmemiştir. Ön muamele olarak 10 mg/l IAA içeren MS ortamda 5 gün bekletilen olgunlaşmış embriyo eksplantlarından gelişen sürgünlerin kök rejenerasyonu için 2.0 mg/l IBA kullanılmış olup, kök oluşumu gözlenmiştir. Gen aktarım çalışmalarında, in vitro ve in planta koşullarda Agrobacterium tumefaciens'in LBA4404::pRGG bar ve GV2260::p 35S Gus INT hatlarıyla inokulasyon yapılmıştır. In vitro koşullarda yalnızca Yunus 90 ve Önceler 98 çeşitlerinde ve in planta koşullarda ise her üç çeşitte de PCR analizi sonucunda transgenlerin varlığı teyid edilmiştir.