Bazı radiotrofik funguslarda melanin üretimi ve optimizasyonu

Mikroorganizmalar doğada farklı çevresel koşullara maruz kalmaktadır. Bunlar ısı, basınç, elektrik akımı, ultrasonik dalgalar, ışık/radyasyon ve ozmotik şok gibi fiziksel stresler, asitler, tuzlar ve oksitleyiciler gibi kimyasal stresler mikrobiyal metabolitler ve yarışmacı flora gibi biyolojik streslerdir. Canlılar bu koşullarda ya yaşamlarını yitirebilirler ya da sahip oldukları adaptasyon mekanizmaları ile bu stresli çevrede yaşayabilirler. Uzun yıllardır ekstrem ortamlarda mikroorganizmaların nasıl yaşadıklarını ve aşırı stresli ortamlarda sonradan ortaya çıkan adaptasyon mekanizmalarını merak etmişlerdir. Radiotrofik fungusların ağır metallere, oksidatif zararlara, ultraviyole radyasyonuna, sıcak ve soğuk stresine ve kuraklığa karşı ekstrem dayanıklılığının olması gibi çok sayıda dikkate değer özellikleri vardır. Bu özelliklerinden dolayı son yıllarda melaninli funguslar ve bakterilerle ilgili çalışmalar artmıştır. Özellikle de ciddi çevre problemlerine neden olan ağır metallerin ve ksenobiyotiklerin detoksifikasyonuyla ilgili yoğun araştırmalar yapılmaya başlamıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda radiotrofik fungusların olumsuz çevre koşullarına dirençlilik mekanizmalarının ürettikleri melanin pigmentiyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Melaninin en dikkate değer özelliklerinden biri elektromanyetik radyasyonun bütün tiplerini absorlama yeteneğine sahip olmasıdır. Melanin, fungusları litik enzimlerden, ekstrem sıcaklıklardan ve kuraklıktan koruduğu gibi fungisit dirençliliğini de indüklemektedir. Bununla birlikte bitki patojenlerinde melanin üretimini etkileyen faktörler oldukça karmaşıktır. Bu bitki patojeni funguslar tarafından melanin üretimini etkileyen faktörlerin öğrenilmesi, potansiyel biyokontrol ajanı olarak kullanılmasına imkân sağlayacaktır. Bu amaçla çalışmamızda pH, çalkalama, farklı besiyerleri ve sıcaklık gibi parametrelerin radyotrofik bir fungus olan Alternaria alternata' nın melanin üretimine olan etkileri test edilmiştir. Belirlenen optimum pH, çalkalama ve sıcaklık aralığında besiyerlerine farklı konsantrasyonlarda H2O2 eklenerek melanin üretimi üzerine etkisi saptanmıştır. Çalışmamızın sonunda A. alternata' nın optimum melanin üretiminde en uygun besiyeri PDB, en iyi sıcaklık 20 ℃, en uygun pH 4 ve 200 rpm çalkalama koşulları olduğu saptanmıştır.