Bazı Salvia türlerinin antikanser potansiyellerinin araştırılması

Kanser her yıl milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine sebep olan önemli bir hastalıktır. Etkilediği geniş kitle, mevcut tedavi seçeneklerinin yetersizliği, tedavilere karşı direnç, ilaçların yan etkilerinin ve tedavi maliyetlerinin çok fazla olması sebebiyle kanser tedavisinde ve kanserden korunma süreçlerinde yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bitkiler ve bitkisel ürünler uzun yıllardır kanser dahil birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Kanser hücrelerinde mevcut tedavi yaklaşımlarının etkinliğini artırmak ve yan etkilerini azaltmak amacıyla birçok bitki kemoterapik ajanlar ile birlikte tercih edilmektedir. Genellikle sinerjizmin ortaya çıktığı bu kombine tedavilerde bazen antagonistik etki ortaya çıkabilmektedir. Bu sebeple kombine tedavilerin ortaya çıkardığı etkileşimlerin ayrıntılı incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; dünyanın birçok bölgesinde hastalıklardan korunmak amacıyla tercih edilen 3 farklı Salvia türünün çeşitli kanser hücre hatlarında gösterdiği antikanser etki monoterapi olarak incelendi. Buna ek olarak, farklı kanser türlerinin tedavisinde sıklıkla tercih edilen cisplatin ile bu Salvia türlerinin birlikte kullanımının HT-29 kolon kanseri hücre hattında gösterdiği etki araştırıldı. Kristal viyole canlılık deneyleri ile ilgili S. türlerinin en etkili olduğu hücre hattı tespit edildi. Sinerjizmin belirlenmesi amacıyla yapılan kristal viyole canlılık deneylerinde Salvia türleri ile cisplatin arasında antagonizm tespit edildi. Hücrelerde mono/kombine tedavi ile ortaya çıkan koloni oluşturma kabiliyeti koloni formasyon ve 3D soft agar koloni oluşturma deneyleri ile, migrasyon yeteneği Wound healing deneyleri ile, apoptoz, otofaji, anjiyogenez sürecinde etkili olan protein seviyelerinin değişimi Western blot ile, ortaya çıkan DNA hasarı DNA agaroz jel deneyi ile test edildi. Yapılan çalışmalar neticesinde elde edilen bulgular; ilgili Salvia türlerinin ve cisplatinin HT-29 hücre hattında tek başına kullanılmasıyla sitotoksik etkinin ve DNA fragmantasyonunun daha fazla olduğu, koloni oluşturma ve migrasyon yeteneğinin daha iyi baskılandığı, p53, p38, cPARP, Cas-9, Beclin-1 protein seviyelerinin yükseldiği, mTOR, VEGF, Akt1 protein seviyelerinin düştüğü görüldü. Bu sonuçlar kullanılan Salvia türleri ile cisplatin arasında antagonistik etki olduğunu, kanser tedavisinde ve kanserden korunma sürecinde birlikte kullanımına dikkat edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır