Berta (Okçular) Çayı havzasının fiziki coğrafyası

ÖZET DOKTORA TEZİ BERTA (OKÇULAR) ÇAYI HAVZASPNIN FİZİKÎ COĞRAFYASI RAMAZAN SEVER Danışman : Yrd.Doç.Dr. Mustafa GİRGİN 2001- SAYFA: 293 Jüri: 1-Yrd.Doç.Dr. Mustafa GİRGİN 2-Prof.Dr. Hayati DOĞANAY 3-Doç. Dr. Ali UZUN 4-Doç. Dr. Hakkı YAZICI 5-Doç. Dr. Halil KOCA Bu tezin amacı, Berta (Okçular) Çayı Havzası'nın Fizikî Coğrafya özelliklerini coğrafî yöntemlerle ortaya koymaktır. Doğu Karadeniz Bölümü'ndeki Berta Çayı Havzası Artvin il sınırlan içindedir. Su bölümü esasma göre sınırlandırılan havzanın yüzölçümü, 1676 km2 olup, büyük akarsu kategorisindedir. Karadeniz Bölgesi ile Doğu Anadolu Bölgesi arasında bulunan söz konusu havza, birçok balomdan geçiş kuşağı durumundadır. Havzadaki yapısal ve morfolojik evrim; Jura ile başlar ve Holosen' e kadar uzanır. Üst Kretase, Eosen ve Pliyosen yaşlı volkanitlerle sınırlı volkano-sediment ara katkılı formasyonlar yaygındır. Morfolojik görünümde, Post Alpin tektonik rol oynamasına rağmen, birbiri ardına etkili olan morfoklimatik koşullar da önemlidir. Nemli Karadeniz iklimi ile Doğu Anadolu'nun karasal iklimi arasındaki Berta Çayı Havzası, meteorolojik parametreler göz önüne alındığında Karadeniz iklimine daha yakındır. Havzanın yıllık ortalama sıcaklığı 10,2°C iken, ortalama yağış miktarı ise 744 mm'dir. Çoruh Nehri su toplama alam içinde kalan Berta Çayı Havzası'nın sularını; Berta, Meydancık ve Şavşat Çayları drene etmektedir. Sözü edilen akarsular yıl boyunca akışlı olmasına karşın, rejimleri düzensizdir. Havzadaki toprak tipleri genetik sınıflandırmaya göre belirlenmiştir. Zonal toprak kategorisi içindeki kireçsiz kahverengi orman toprakları en yaygın toprak tipidir. İntrazonal ve azonal toprak gruplarının sınırlı olduğu havzada, Karagöl ve Göknar Deresi'nin yukarı çığırlarında yer yer podzolümsü kahverengi orman toprakları da vardır. Karadeniz Fitocoğrafya Bölgesi'nin Kolşik (colchic) Alt Bölgesi sınırlan içindeki Berta Çayı Havzası, bitki örtüsü bakımından oldukça zengindir. Nitekim, Berta Çayı Havzası ile Karçal ve Yanlızçam Dağlan'nın yüksek kesimleri arasında beş bitki basamağı meydana gelmiştir. \