Betonarme yapıların taşıyıcı sistemlerindeki değişikliklerin yapının sünekliğine ve deprem davranışlarına etkisinin incelenmesi

Anahtar kelimeler: İtme analizi, pushover analizi, statik itme, betonarme yapılar, süneklik, betonarme yapıların deprem davranışları, yapı sünekliği Bu çalışmada, betonarme yapılarda, taşıyıcı sistem değişikliklerinin deprem etkisi altında, plastik mafsal teorisine göre yük arttırımı yöntemiyle itme (pushover) analizleri yapılarak söz konusu yapıların davranışları incelenmiştir. Deprem aktivitesi yüksek olan bölgelerdeki betonarme yapıların itme (pushover) analizleri yapılarak yük-deplasman eğrileri elde edilmiş, deprem etkisi altındaki süneklik katsayıları hakkında belirli saptamalar yapılmıştır. Taşıyıcı sistemdeki kolon ve kirişlerin yanında perdelerin kullanılmasıyla oluşan yapı titreşim periyotları ve yapı davranışı araştırılmış, yatay yüklerin artışı altında yatay deplasmanların değişimleri incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler ile betonarme yapılar tasarlanırken dikkat edilmesi gereken parametrelerle ilgili tavsiyeler verilmiştir. İncelenen 6 (altı) farklı model yapısının her biri için itme analizleri ayrı ayrı yapılmış, hesap adımları belirlenmiştir. Sonrasında çıkan sonuçlara göre deprem etkileri altında söz konusu modellerin süneklikleri, rijitlikleri, deprem yükü azaltma katsayıları, enerji yutma kapasiteleri gibi değerleri ele alınmış ve tartışılmıştır. Betonarme yapıların taşıyıcı sistemlerinde perdelerin bulunmasının yapıların deprem davranışlarına etkileri ortaya konarak, yapıların süneklik katsayıları ve deprem yükü azaltma katsayıları gibi parametreler saptanmış ve bunlar tartışılarak sistemlerin dezavantajlı ve avantajlı yanları ortaya konmuştur. Tez çalışması neticesinde, yapıların modellenirken aks açıklıkları iki yönde de olabildiğince aynı olması ve model geometrisinin korunması gerektiği vurgulanmıştır. Aks açıklıklarının yada yapı toplam aks boylarının birbirinden farklı olduğu perdeli-çerçeveli sistemlerde ise perdeler olabildiğince ve iki yönlü olacak şekilde dengeli konumlandırılmalıdır. Yapı geometrisinin simetriğe yakın olduğu sistemler deprem etkileri altında iki yönde de birbirine yakın şekilde davranacağından yapı sistemlerinin bu şekilde kurulması daha doğru olacaktır.