Bilişsel davranışçı model çerçevesinde iletişim becerileri ve öz disiplinin patolojik internet kullanımına etkisi

Bilişsel Davranışçı Model Çerçevesinde İletişim Becerileri ve Öz Disiplinin Patolojik İnternet Kullanımına Etkisi Bu çalışma, internetin patolojik kullanımına etki eden bilişsel, davranışsal ve psikososyal etmenleri Bilişsel Davranışçı Model temelinde ele almaktadır. Çalışmanın amacı, Patolojik İnternet Kullanımının Bilişsel Davranışçı Modelinde yer alan sosyal destek, uyumsuz bilişler, psikopatoloji ve internet kullanımının yarattığı pekiştireçler değişkenlerinin yanı sıra iletişim becerileri ve öz disiplin gibi ek değişkenleri de ele alarak patolojik internet kullanımını daha bütüncül bir çerçevede incelemektir. Çalışmanın örneklemini Adana'da yaşayan 18 yaş üstü 247 birey oluşturmaktadır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda katılımcılara Aydınlatılmış Onam Formu, Kişisel Bilgi Formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği, İnternette Bilişsel Durum Ölçeği, Etkili İletişim Becerileri Ölçeği, Öz-Disiplin Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, İnternet Kullanımında Pekiştireçler Form uygulanmıştır. Çalışmanın araştırma sorularını yanıtlamak amacıyla ilk olarak gerçekleştirilen hiyerarşik regresyon analizi sonucunda, uyumsuz bilişler ve öz disiplin değişkenlerinin patolojik internet kullanımını anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Diğer değişkenler olan sosyal destek, psikopatolojik durum, internet kullanımının yarattığı pekiştireçler ve iletişim becerileri ise modele anlamlı bir katkı sunmamıştır. Buna ek olarak, uyumsuz bilişlerin yordayıcılığını incelemek amacıyla gerçekleştirilen çoklu regresyon analizi sonucunda, psikopatolojik durum ve internet kullanımının yarattığı pekiştireçlerin, uyumsuz bilişleri anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Çalışmada ayrıca, uyumsuz bilişlerin aracı rolü incelenmiş; bu kapsamda, psikopatolojik durum ve internet kullanımının yarattığı pekiştireçler ile patolojik internet kullanımı arasındaki ilişkide, uyumsuz bilişlerin aracı bir etkiye sahip olduğu ortaya konmuştur. Anahtar Sözcükler: Patolojik internet kullanımı, bilişsel davranışçı model, uyumsuz bilişler, öz disiplin, iletişim becerileri.