Bir ihanet anlatısı olarak Câmasb-nâme (Şâhmârân) hikâyesinin metinlerarası ve psikomitolojik analizi

Bir İhanet Anlatısı Olarak Câmasb-nâme (Şâhmârân) Hikâyesinin Metinlerarası ve Psikomitolojik Analizi Bu çalışmanın amacı mensur Câmasb-nâme Hikâyesi'ni farklı kuramsal bağlamlarda analiz etmekti. Öncelikle el yazması metnin transkripsiyonu yapıldı. Câmasb-nâme bir çerçeve hikayedir. Bu nedenle anlaşılır olması için, alt katmandaki hikayelerle birlikte kapsamlı bir özeti hazırlandı. Araştırmalar, Câmasb-nâme'nin kökeninin, Binbir Gece Masalları'ndaki "Yeraltı Sultanı Yemliha'nın Öyküsü" olduğunu göstermektedir. Nüshada eksik varaklar olduğundan elimizdeki metnin anlamsal ve bağlamsal olarak tamamlanması için "Yeraltı Sultanı Yemliha'nın Öyküsü"nün özeti yapıldı. Bu öykünün Câmasb-nâme metni ile karşılaştırmalı analizi de yapıldı. Bu tezin temel amaçlarından biri de Câmasb-nâme metninin psikomitolojik olarak analizini yapmaktı. Bu bağlamda, Y. N. Harari'nin Hayvanlardan Tanrılara Sapiens adlı eserine atıfta bulunarak hikâye anlatımının insanlık tarihindeki önemi vurgulandı. Psikomitolojik analizde Freud'un bireysel bilinçdışı ve Jung'un kolektif bilinçdışı ile arketip kavramları kullanılmıştır. Câmasb-nâme Hikâyesi'nin ataerkil toplumun kurucusu ve devam ettiricisi olan erkeği odağına alan "eril-politik" bir yaşam modeli ortaya koyduğu gösterildi. Câmasb-nâme ayrıca bir "ihanet anlatısı" olarak tanımlandı. Metinlerarası kuram odağında ihanet izleğine odaklanıldı. İhanet izleği "Âdem ile Havva", "Habil ile Kabil" ve "Yusuf Kıssası" gibi öyküler üzerinden incelenmiştir. İhanetin kahramanın hayatındaki işlevselliği ve muhtemel nedenleri tartışılmıştır. Son olarak, çalışma Karpman Drama Üçgeni çerçevesinde ana karakterlerin kurban, kurtarıcı ve zalim rollerinin dinamiklerini inceleyerek sona ermektedir.