Biyolojik kontrol ajan potansiyeline sahip Trichoderma atroviride'nin F. graminearum üzerinde antagonistik etkisinin transkriptomik analizi

Fusarium graminearum arpa, buğday ve mısır gibi ekonomik öneme sahip tahıllarda 'Başak Yanıklığı' hastalığının dünya genelinde majör etmenidir. Bu hastalık mikotoksinlerle kontaminasyon, ürün kalite ve miktarında kayıp ve ekonomik zararlara neden olmaktadır. Dünya genelinde bu hastalıkla mücadelede en yaygın yöntem olarak fungisitler kullanılmaktadır. Ancak gelişen fungisit direnci yeni yaklaşımların uygulanmasını gerekli kılmıştır. Biyokontrol ajanlarının kullanımı bu kapsamda güvenilir, düşük maliyetli ve tekrarlanabilir bir uygulamadır. Trichoderma atroviride dünya genelinde önemli bir biyokontrol ajanıdır. Ancak F. graminearum üzerindeki potansiyel etkilerine dair moleküler bilgiler kısıtlıdır. Bu tezde, T. atroviride'nin F. graminearum üzerindeki etkileri transkript seviyesinde incelenmeye çalışılmıştır. T. atroviride kültürü ile konfronte edilmiş ve edilmemiş F. graminearum kültürleri üzerine antagonizmin, transkriptom seviyelerindeki değişimleri RNA dizileme analizi ile değerlendirilmiştir. Transkriptom analizi sonucunda; F. graminearum kültüründe gen ekspresyonları regüle edilen genlerin olduğu bulunmuştur (p<0,05). Upregüle olan genlerin; yağ asidi biyosentezi, AMP-bağımlı biyosentez, aminoasit tanıma/aktivasyon prosesleri, sekonder metabolit üretimleri ile ilişkili oldukları, downregüle edilen genlerin; aminoasit sentezi, oksidasyon-redüksiyon prosesleri, metal-iyon bağlama ve metabolik/katalitik aktivitelere ilişkin oldukları belirlenmiştir. Transkriptom analizi sonucunda T. atroviride'nin F. graminearum'un primer metabolit sentezini baskılarken, sekonder metabolit üretimine ilişkin genlerde arttırıcı etki görüldüğü belirlenmiştir. Antagonistik aktiviteye sahip bir tür olarak T.atroviride kültürünün, biyolojik kontrol ajanı olarak geliştirilebilecek aday bir fungal organizma potansiyeli taşıdığı ortaya konmuştur.