Blokzinciri teknolojisinin veri koruma hukuku bağlamında değerlendirilmesi

Teknolojideki hızlı gelişmelere paralel olarak, mevcut hukuki düzenlemelerin bu değişen teknolojilerin sebep olduğu sorunları çözmeyi başarıp başaramayacağı konusu birçok farklı alanda sıklıkla tartışmalara yol açmaktadır. Zira hukuk, genellikle teknolojinin devinim halinde olmasını dikkate alarak bu gelişmeleri yakından takip eder. Böylece, değişen ve yenilenen teknolojinin yerleşik hale gelmesi ile birlikte zamana ayak uydurarak yeniden şekillenmektedir. Özellikle, hukukun birçok alanına temas eden dijital teknolojiler, "paradigma değişikliğe gidilmesine ihtiyaç var mıdır?" ikilemini düşündürmektedir. Dijital teknolojiler, kaçınılmaz bir şekilde kişisel veri kullanmaktadır. Bu nedenle de bu teknolojilerin etkilediği başlıca alanlardan biri kişisel verilerin korunmasıdır. Özellikle son dönemlerde değişen ve gelişen teknolojiler ile gittikçe değer kazanan kişisel veriler ve bu alanı regüle eden hukuki düzenlemeler daha da güncel bir problem olmaya başlamıştır. Geleneksel anlamda yetkili olan merkezi otoriteler, aracı kurumlar ve benzer üçüncü tarafların kişilere sağladığı "güven" duygusu, değişen teknolojilerin etkisiyle yerini merkeziyetsiz yapısı ile blokzincirine bırakmaktadır. Blokzinciri ağı üzerinde tutulan verilerin bir kısmı kişisel veri niteliğini haiz olduğu için bahse konu bu teknoloji son zamanlarda veri koruma hukukuna yönelik yapılan çalışmalarda önemli bir konu haline gelmiştir. Hatta kimi zaman bu konu yoğun eleştirilere de maruz kalmaktadır. Kişisel verilerin korumasına yönelik uygulanan düzenlemelerin çoğunlukla esasını, kişisel verisi işlenen ilgili kişilere yönelik tanınan haklar, bu hakların kullanılabilmesi için yapılacak başvuruların yönetimi ve kişisel veri işleme faaliyetlerini yerine getiren gerçek kişi veya tüzel kişilerin tabi olduğu yükümlülükler oluşturmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu mevcut düzenlemelerin merkezi bir otorite etrafına inşa edilmiş olduğu görülmektedir. Zira, blokzinciri teknolojisinin karakteristik özelliklerinden birisi olan dağıtık ağ yapısı sayesinde ağ üzerinde gerçekleştirilen tüm işlemlere ait kayıtlar, tek bir otorite tarafından tutulup yönetilmeden, ağdaki her bir katılımcıya eş zamanlı olarak birer kopya halinde dağıtılmaktadır. Böylece, bu teknoloji ile sistem merkeziyetsiz bir yapı üzerine kurulmuştur. Temelde meydana gelen bu zıtlık, blokzinciri teknolojisi ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin olan düzenlemeler arasındaki gerilimi artırmaktadır. Bu çerçevede, işbu çalışma ile blokzinciri teknolojisinin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 95/46/EC sayılı Direktif ve Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü hükümleri bakımından irdelenmesi, uyuşmazlık yaşanan hususların tespit edilmesi ve mevcut gelişmeler kapsamında çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmaktadır.