Çağdaş kamu yönetiminde enformasyon teknolojisinin yeri ve enformasyon sistemleri

Kamu yönetiminin son yıllarda, hizmet sunumunda verimlilik ve etkililik konusunda çeşitli yönetsel sorunlarla karşı karşıya geldiği bilinmektedir. Bu sorunların aşılabilmesinde bilgi teknolojileri kullanımının etkili olacağı ileri sürülmektedir. Bilgi teknolojileri kullanımı ile etkili ve verimli hizmet sunulabilmesi, örgütlerin faaliyetlerinde ihtiyaç duyduğu enformasyona etkin biçimde ulaşabilmesini sağlayacak "yönetim enformasyon sistemleri"nin (YES) kurulmasına ve sağlıklı olarak işletilmesine bağlı görünmektedir. Kamu yönetimi enformasyon sistemlerinin (KYES) bu konuda başarılı olabilmesi, örgütsel yapı ve yönetsel süreçlerde gerekli değişiklik ve rasyonalizasyon çalışmalarının yapılmasıyla mümkündür. YES'nin örgütsel yapıda ve yönetsel süreçlerde değişikliğe yol açacağı iddia edilmektedir. Bu çalışmada, YES'nin örgütsel yapı ve yönetsel süreçlerde bir değişikliğe kendiliğinden yol açıp açmadığı teorik açıdan incelenmiş ve bir örnek olay incelemesiyle pratikteki durumun teoriye ne kadar uyduğu görülmek istenmiştir. Örnek olay incelemesi, Milli Eğitim Bakanlığı, Bilgisayar Hizmetleri ve Eğitim Genel Müdürlüğü'nün yürütmekte olduğu "Milli Eğitim Bakanlığı Yönetim Enformasyon Sistemi (MEBSİS) Projesi"ni hedef almış, projenin bugünkü safhadaki durumundan yola çıkılarak gelecekte uygulanması halinde ne tür sorunlarla karşılaşılacağı tespit edilmeye çalışılmıştır. Teorik çerçeve ve örnek olay incelemesi bulgularının birbirini desteklediği görülmüştür. Ortaya çıkan sonuç, kamu YES'nin kamu örgütlerinde yapısal ve yönetsel süreçlere ilişkin değişiklikleri kendiliğinden gerçekleştiremeyeceğini; bu değişikliklerin, YES'ne paralel reorganizasyon ve yeniden yapılanma çalışmalarını gerektirdiğini göstermiştir. Bu tez çalışmasında, KYES'nin örgütsel yapı ve yönetsel süreçlerle olan ilişkisinin yanında, kamu ve özel kesim arasındaki farklılıklardan kaynaklanan bazı sorunların enformasyon sisteminin iç işleyişini de etkileyebileceği düşünülmüş ve bu konuda ortaya çıkabilecek sorunların aşılabilmesine yönelik mekanizmaları içeren bir model denemesine yer verilmiştir. Model denemesinde, ayrıca, kamu yönetimi enformasyon sistemlerinin işleyişindeki yönetsel sorunların sadece iç işleyişe ilişkin mekanizmalarla bütünüyle aşılamayacağı vurgulanmış ve yine enformasyon sistemleri tasarımına paralel yapı ve süreç değişikliklerinin yapılması gereği üzerinde durulmuştur.