Çalışan ve çalışmayan fertil çağındaki kadınlarda istemsiz gebelik sıklığı ve gebe kalmak istememe nedenleri

İstemsiz gebelikler ve oluşum nedenleri gerek kadın sağlığı açısından gerekse sosyalve ekonomik boyutları açısından irdelenmesi gereken önemli bir konudur. Çiftlerinkorunma yöntemi kullanmaması veya kullandıkları yöntemin etkisiz kalması vegebelikten korunmak için yeterli bilgiye sahip olmamaları istemsiz gebeliklerin enönemli nedenlerini oluşturmaktadır. stenmeyen gebelikler çoğunlukla küretaj ilesonuçlanmaktadır. Kadınlar küretajı, planlanmamış gebeliklerini sonlandırmak veçocuk sayılarını sınırlandırmak için bir doğum kontrol yöntemi olarakgörmektedirler.Araştırmamız, Afyon Kocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Uygulamave Araştırma Hastanesi Doğum Kliniğine başvuran fertil çağındaki kadınlarınistemsiz gebelik sıklığını ve gebe kalmak istememe nedenlerini belirlemek amacıylayapılmıştır. Araştırmamızda, Haziran/2006 ve Ağustos/2006 tarihleri arasında AfyonKocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Uygulama ve Araştırma HastanesiDoğum Kliniğine başvuran fertil çağındaki kadınlara ulaşmak hedeflenmiştir.Araştırmamıza katılmayı kabul eden 507 kadın araştırmaya dahil edilmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak 40 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır.Anket formunda demografik özellikler, genel sağlık bilgileri, çalışan kadınlarınçalıştıkları iş kolları, kadınların geçmiş gebelik öyküleri, istemsiz gebelik sıklığı venedenleriyle ilgili sorular yer almaktadır. Elde edilen veriler, SPSS for Windows11.0 ( Statistical Package for Social Sciences for Windows ) paket programınakodlanarak girilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı ölçütler (ortalama değer,standart sapma, minimum ve maksimum değerler, yüzde oranları) Pearson Ki-kare(X2) testi ve student t-testidir. statistiksel anlamlılık ise p<0.05 ile tanımlanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, kadınların % 44'ünün en az bir kez istemsizgebelik geçirdiği saptanmıştır. Çalışmayan kadınlarda istemsiz gebelik oranı % 53.2,çalışan kadınlarda ise % 34.7'dir. 38-43 yaş grubunda olan evli kadınların % 57.5'iistemsiz gebelik durumunu yaşadığı, ancak 20-25 yaş grubunda olan evli kadınlarınise sadece % 25.5'i istemsiz gebelik yaşadığı saptanmıştır. Kadınlarda yaşla birlikteistemsiz gebeliğin arttığı görülmektedir.Eğitim düzeyi ile istemsiz gebelik durumuna bakıldığında; en fazla istemsiz gebelikdurumu % 66.7 ile okur-yazar/okur-yazar olmayan grupta görülmekte olup,üniversite ve üzeri düzeyde eğitime sahip olan kadınlarda istemsiz gebelik durumu %28.9'dur. Eğitim düzeyi arttıkça istemsiz gebelik oranı azalmaktadır.Araştırmamızda çalışmayan kadınların çalışanlara göre daha erken yaşta gebekaldığı, daha çok sayıda canlı doğum yaptığı ve son iki gebelikleri arasındaki sürenindaha az olduğu saptanmıştır. Çalışmayan kadınlarda istemsiz gebelik nedenleriarasında % 58.3 ile ekonomik şartlar, çalışan kadınlarda ise % 56.5 ile meslek veçalışma koşulları yer almaktadır. Çalışmayan kadınlar daha çok o dönemdekorunmadıkları ve korunmayı bilmekleri için istemeden gebe kalmışlardır. Çalışankadınların ise, yöntem kullanım hatasından dolayı istemeden gebe kaldıklarısaptanmıştır.Kadınların istemsiz gebelik sonuçları değerlendirildiğinde 1. istemsizgebeliklerin % 44'ü canlı doğumla sonuçlanırken, 2. ve 3. istemsiz gebeliklerin dahaçok küretajla sonuçlandığı saptanmıştır. Kadınların ise % 84.1'i AP yöntemikullanırken, % 15.9'u herhangi bir yöntem kullanmamaktadır. Çalışan kadınlardakiAP yöntemi kullanım oranının çalışmayan kadınlardan daha fazla olduğusaptanmıştır. Kullanılan AP yöntemi çeşitleri incelendiğinde, kadınlar ilk sıradakondom, ikinci sırada spiral ve daha sonra geri çekme yöntemini tercih etmişlerdir.İstenmeyen gebeliklerin önlenmesinde AP yöntemlerinin doğru ve etkilişekilde kullanılması çok önemlidir. Kadınların gebelik sayıları artıkça küretajsayılarının da artmakta olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle fertil çağındaki kadınlaraAP yöntemleri konusunda tam bir eğitim verilerek, korunma yöntemlerine ilişkinbilgi eksikliğinin giderilmesi gerektiği ve konuyla ilgili bütün sağlık kurumlarındadaha etkin danışmanlık hizmeti verilmesi gerektiği düşünülmüştür.Anahtar kelimeler; stemsiz gebelik, küretaj, aile planlaması yöntemleri, gebeliksıklığı