Canlı böbrek verici hastalarında preoperatif psikiyatrik görüşmenin, perioperatif ve postoperatif etkileri

Böbrek nakli, SDBY olan hastalar için yaşam kalitesini artırmak, sağlıklı ve uzun yaşam süresi sağlamak ve diyaliz ihtiyacını ortadan kaldırmak için etkili bir tedavi yöntemidir. Ancak bu süreç, yalnızca fiziksel ve psikolojik iyileşmeyi değil aynı zamanda psikolojik olarak uyum da gerektiren uzun bir süreçtir. Böbrek nakli hem donör hem de alıcı açısından büyük bir stres nedenidir. Donörlerin, özellikle preoperatif dönemde yaşadıkları psikolojik stres, cerrahi sürecin ve iyileşme döneminin seyrini değiştirebilir. Bu çalışma, böbrek donörlerinde preoperatif anksiyeteye yönelik çeşitli yöntemler ile yapılan müdahalenin intraoperatif ve postoperatif hemodinamik parametreler, postoperatif ağrı skoru ve klinik sonuçlar üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu prospektif çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Prof. Dr. Tuncer Karpuzoğlu Organ Transplantasyon ve Robotik Cerrahi Merkezinde 1 Kasım 2023 – 1 Kasım 2024 tarihleri arasında canlıdan böbrek donör cerrahisi geçiren ASA-1 ve ASA-2 toplam 123 yetişkin hasta dahil edilmiştir. Hastaların verileri, hastane bilgi yönetim sistemi ve arşiv taraması yoluyla elde edilmiştir. Preoperatif döneme ait veriler, hastaların anestezi ve cerrahi öncesi anamnez kayıtlarından; intraoperatif veriler, ameliyathane ortamında kayıt altına alınan anestezi değerlendirme ve takip formlarından; postoperatif veriler ise hastane servis yatışı sırasında tutulan hasta takip formlarından derlenmiştir. Hastalar rastgele 2 grubu ayrılmış olup, kontrol grubunda hastaların demografik verileri, operasyon öncesi hemodinamik parametreleri ve BECK anksiyete skorları, anestezi indüksiyonu öncesi hemodinamik parametreler(kan basıncı, nabız, SpO₂), postoperatif hemodinamik parametreler, BECK anksiyete skorları, VAS ağrı skorları, komplikasyonlar ve analjezik ve anti-emetik ilaç ihtiyacı ve dozları ve operasyon öncesi sonrası laboratuvar değerleri (lökosit, NLR, MPV, CRP, glukoz) kayıt altına alınmıştır. Müdahale grubuna ise kontrol grubu ile aynı 80 parametreler kayıt altına alınmış ve operasyondan yaklaşık 1 saat önce servis yatışında psikiyatrist eşliğinde yaklaşık 15 dakika süren psikiyatrik görüşme yapılmıştır. Bu süreçte, hasta ile sohbet edilmiş, anksiyete hakkında bilgilendirme yapılmış ve diyafram nefes egzersizi ile imajinasyon temelli anksiyete azaltıcı bir uygulama yapılmıştır. Çalışmamızda kontrol (n=63) ve müdahale (n=60) grubu olmak üzere toplam 123 hasta incelendi. 2 grup arasında demografik veriler açısından anlamlı fark görülmedi. Müdahale grubunda postoperatif 24. ve 48. saat BECK anksiyete skoru anlamlı derecede düşük görüldü (p<0,001). Gruplar arası preoperatif ve postoperatif laboratuvar parametreleri ve anestezi indüksiyonu öncesi hemodinamik parametreler ve intraoperatif hemodinamik parametreler arasında anlamlı fark görülmedi. Postoperatif hemodinamik parametreler ve ağrı skorları 2 grup arasında karşılaştırıldığında, müdahale grubunda 2. saat SpO₂ değeri daha yüksek (p<0,05), 12. ve 24. saat ağrı skoru daha düşük görüldü (p<0,001). 2 grup arasında postoperatif analjezik doz ihtiyacı karşılaştırıldığında tramadol doz ihtiyacı arasında anlamlı fark görülmemesine rağmen, parasetamol doz ihtiyacı müdahale grubunda 0-24. saat arası ve 0-48. saat arası anlamlı düzeyde düşük görüldü (p<0,001). Gruplar arası bulantı karşılaştırıldığında müdahale grubunda 0-12. saat arası bulantı anlamlı derecede düşük görüldü (p<0,01). Bu çalışma, preoperatif psikiyatrik müdahalenin anksiyete seviyesini düşürerek postoperatif hemodinamik parametreleri ve ağrı düzeyini etkileyip olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Bu bulgularla birlikte psikiyatrik desteğin cerrahi süreçlerde standart tedavi olarak uygulanması gerektiği desteklenmektedir. İlerleyen zamanlarda çok merkezli ve daha geniş örneklemli yapılan çalışmalar bu çalışma ile ilgili bilgi birikimi artırmaya yardımcı olabilir.