Cerrahi uygulanan femoroasetabular impingement tanılı hastalarda klinik ve radyolojik sonuçların değerlendirilmesi

Bu çalışmamızın amacı femoroasetabular impingement tanısı ile artroskopik cerrahi uygulanan hastaların cerrahi sonrası 2. yıl sonunda rezeksiyon derinliği, genişliği ve rezeksiyon arkının önemli klinik yarar (SCB) ve hasta kabul edilebilir durumu'na (PASS) ulaşma sıklığı üzerindeki etkilerini netleştirmektir. 2018-2020 yılları arasında tek ortopedik cerrah tarafından artroskopik tedavileri yapılan bir tanesi bilateral ameliyat edilen 2 sene takipleri mevcut olan 26 hasta (27 kalça) çalışmaya alındı. Hastaların 10'u (%38,46) kadın, 16'sı (%61,54) erkek, yaş dağılımı ise 18–56 (ort 33.57) olarak saptandı. Hastaların ameliyattan bir gün önce ve 2. yıl kontrollerinde hasta tarafından bildirilen sonuç ölçütlerinden (PROM); Modified Hip Harris Score(mHHS), Hip Outcome Score of Daily Living(HOSADL), Visual Analog Scale for Pain (Pain VAS) ölçümleri alınmıştır. Ameliyat öncesi çekilen pelvis ap direkt grafileri ile merkez kenar açısı (LCEA), femur başı çapı, 450 dunn grafilerinde konvansiyonel alfa açısı, ameliyat sonrası çekilen pelvis ap grafilerinde merkez kenar açısı (LCEA), 450 dunn grafilerinde konvaniyonel alfa açısı, kıkırdak alfa açısı, rezeksiyon ark açısı(% kıkırdak alfa açısı-konvansiyonel alfa açısı/3600), rezeksiyon derinliği, rezeksiyon genişliği ve rezeksiyon derinlik oranı(% rezeksiyon derinliği/femur başı çapı) ölçülmüştür. Ueland ve ark tarafından belirlenen SCB değerlerinin mHHS için 23 puan, HOSADL için 16 puan ve ayrıca PASS mHHS için 85, HOSADL için 86 puan olarak kabul edilmiştir. Olguların demografik özellikleri, preoperatif, peroperatif ve postoperatif bilgileri, klinik skorlamaları ve radyografik verileri parametrik dağılıp dağılmamasına göre Student-t test, Mann Whitney U test, Ki-kare testleri kullanılarak; korelasyon testleri ise Spearman testi ile yapıldı. Tüm analizlerde SPSS 24.0 istatistik analiz yazılımı kullanıldı ve istatistik anlamlılık karar değeri p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Yaşın, ameliyat öncesi sürenin, ameliyat edilen tarafın, cinsiyetin hastaların klinik sonuçlarına etkisi bulunmamıştır. Ameliyat sonrası ölçülen alfa açıları ameliyat öncesi alfa açılarına göre 680+/-15'ten 490+/-7'ye istatistiksel olarak anlamlı düşüş göstermiştir. (p<0.001) 2. yıl mHHS skorları ameliyat öncesi mHHS skorlarına göre 64+/-18'den 94+/-6'ya istatistiksel olarak anlamlı yükseliş göstermiştir. (p: <0.001) 2. yıl kontrollerdeki VAS skorları ameliyat öncesi VAS değerlerine göre 7+/-1'den 3+/-1'e istatistiksel olarak anlamlı düşüş göstermiştir. (p: <0.001) Ameliyat sonrası LCEA açısı ameliyat öncesi LCEA açısına göre 32+/-5'den 29+/-6 dereceye istatistiksel olarak anlamlı düşüş göstermiştir. (p<0.001) 2.Yıl kontrollerde alınan HOSADL skorları ameliyat öncesi HOSADL değerlerine göre 42+/-20'den 83+/-17'ye istatistiksel olarak anlamlı yükseliş göstermiştir. (p: <0.001) mHHS için SCB olarak tanımlanan en az 23 puanlık artış ile PASS olarak tanımlanan 85 puanlık eşiği geçme sırasıyla 16 kalça(%59) ve 25 kalçada (%92) görülmüştür. mHHS için SCB eşiği yakalama labrum tamiri yapılanlarda %73 iken labrum debridmanı yapılan hastalarda ise %27 olduğu ve labrum tamirinin istatiksel olarak SCB eşiğini yakalama sıklığını arttırdığı saptanmıştır. (p: 0.03) mHHS için SCB eşiğini aşanların ameliyat öncesi alfa açılarının ortalaması 64.97 aşamayanların ise 76.27 olarak saptanmış olup ameliyat öncesi alfa açısının düşük olması SCB eşiğini yakalama sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır.( p:0.04) mHHS için SCB eşiğini aşanların ameliyat öncesi VAS ortalaması 7.09 aşamayanların ise 8.33 olarak saptanmış olup ameliyat öncesi VAS'ın düşük olması SCB eşiğini yakalama sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p=0.029) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların kıkırdak alfa açısı ortalaması 82.3, aşamayan hastaların ise 92.3 olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p:0.19) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların rezeksiyon ark açısı ortalaması 8.71, aşamayan hastaların ise 11 derece olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p:0.033) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların rezeksiyon derinlik oranlarının ortalaması 4.71, aşamayan hastaların ise 8.4 olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p:0.045) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların rezeksiyon derinlik miktarlarının ortalaması 2.85mm, aşamayan hastaların ise 4.52mm olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p=0.032) HOSADL için SCB eşiğini aşanların rezeksiyon derinlik oranı ortalaması 5.00 aşamayanların ise 10,50 olarak saptanmış olup ameliyat öncesi düşük olması HOSADL için SCB eşiğini yakalama sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p=0.047) Sonuç: Bu çalışma, cam rezeksiyon derinliğinin klinik sonuçlar ile ilişkisi olduğunu ve femur başı çapının %6'sından daha az rezeksiyon derinliğinin optimal sonuçlar verdiğini saptadı. Referans için alfa açısı kullanıldığında baş kıkırdağında rezeksiyonun başlangıç noktası 900'den az olmalıdır. Anahtar Kelimeler: Femoroasetabular sıkışma, cam, pincer, rezeksiyon derinliği