Cevizlerde zararlı Garella musculana Ershov (Lepidoptera:Nolidae)'un Bartın ilinde popülasyon gelişimi, yayılış alanları ve zararının belirlenmesi

Ceviz (Juglans regia L.), insan sağlığı açısından ve sanayide kullanılmasıyla da önemli bir yere sahip ağaçdır. Cevizin meyve ve sürgünlerinde zarar veren az sayıda zararlı bulunmaktadır. Son yıllarda Bartın ili ceviz ağaçlarında meyve ve sürgünlerde beslenen yeni bir zararlı tür; Ceviz güvesi, Garella (=Erschoviella) musculana Ershov. (Lepidoptera: Nolidae) belirlenmiştir. G. musculana'nın Bartın ili ceviz bahçelerinde 2017-2018 yılları arasında yayılış alanı, zararı, popülasyon takibi, parazitoitleri belirlenmiş ve mücadele olanakları araştırılmıştır. Survey çalışması Bartın ili Amasra, Ulus ve Kurucaşile ilçelerinde ağaç varlığının en az %0,01 de yapılmış, zararlının yayılış alanları ve zararı belirlenmiştir. Ayrıca bu bahçelerden, zararlının yumurta, larva ve pupa örnekleri, laboratuvarda kültüre alınarak parazitoitleri tespit edilmiştir. G. musculana'nın zarar verdiği iki bahçede, iki yıl boyunca popülasyon takibi yapılmış, zarar oranı ve bazı biyolojik özellikleri belirlenmiştir. Her bahçeden rastgele seçilen toplam 25 ağaçta 100 sürgün ve meyve kontrol edilmiştir. Zararlının, Bartın ilinin tüm ilçelerinde yayılış gösterdiği belirlenmiş olup, bulaşıklık oranı bahçe bazında %42 bulunmuştur. Zararlının kışı pupa halinde ağaç kabukları altında geçirdiği belirlenmiştir. Zararlının kültüre alınan örneklerindenden Braconidae (Hymenoptera) familyasından bir pupa parazitoiti belirlenmiştir. G. musculana larvalarının ceviz ağaçlarında sürgün ve meyvelere zarar verdiği tespit edilmiştir. Zararlı, taze sürgünlerde geriye doğru kurumasına, meyvelerin ise yeşil kabuğuyla beslendiği ve meyveyi kurutup düşürdüğü gözlemlenmiştir. Zararlı popülasyonu meyvelerin ceviz büyüklüğüne geldiği Temmuz-Ağustos aylarında çok yüksek olduğu, en fazla zararın da bu dönemde olduğu belirlenmiştir. Popülasyon takibi yapılan bahçelerde G. musculana'nın larvaları Zararlının eylül ayının son haftasında kışlamaya geçtiği belirlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Ceviz Asya Güvesi, Ceviz, Zararı, Yayılışı, Bartın