Çevrimiçi öğrenme ortamlarında sosyal kaygı, öz yeterlilik inancı ve bilgi paylaşma davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi öğrenme ortamlarında sosyal kaygı ve öz-yeterlilik inancının, bilgi paylaşma ile ilişkilerini incelemektir. Araştırma yöntemi olarak İlişkisel Tarama Modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Sakarya Üniversitesi çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrenim gören 385 ön lisans, lisans ve yüksek lisans öğrencilerinden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Bu katılımcıların 256'sı kadın ve 129'u erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Keskin, Şahin, Uluç ve Yurdugül tarafından (2020) e-öğrenme platformlarındaki öğrencilerin sosyal kaygılarını değerlendirmek amacıyla geliştirilen "E-Öğrenme Ortamları için Sosyal Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca üniversite öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik öz yeterlik inanç düzeylerini belirlemek amacıyla Altunçekiç'in (2022) geliştirdiği "Uzaktan Eğitim Öz-Yeterlilik İnanç Ölçeği" ve Avcı Yücel ile Ergün'ün (2015), Tseng ve Kuo (2014) tarafından geliştirilen "Bilgi Paylaşma Davranışı Ölçeği" Türkçeye uyarlayarak geliştirdikleri "Çevrimiçi Öğrenme Ortamlarında Bilgi Paylaşma Davranışı Ölçeği " kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda çevrimiçi öğrenme ortamındaki sosyal kaygı, uzaktan eğitime yönelik öz-yeterlilik inancı ve bilgi paylaşıma davranışları aralarında ilişki olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin sosyal kaygı düzeylerinin cinsiyete göre farklılık gösterdiği, kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek kaygı yaşadığı görülmüştür. Yaş gruplarına göre incelendiğinde ise 31 yaş ve üzeri öğrencilerin daha düşük sosyal kaygıya sahip olduğu saptanmıştır. Öğrenim durumu değişkenine göre lisans öğrencilerinin yüksek lisans öğrencilerine göre daha fazla sosyal kaygıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Uzaktan eğitime yönelik öz-yeterlilik inancı, yaş ve öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. 20 yaş ve altındaki öğrenciler, 26-30 yaş ve 31 yaş üzeri öğrencilere göre daha düşük öz-yeterlilik inancına sahipken, yüksek lisans öğrencilerinin lisans ve ön lisans öğrencilerine göre daha yüksek öz-yeterlilik inancına sahip olduğu gözlemlenmiştir. Öğrencilerin yaş gruplarına göre bilgi paylaşma düzeyi incelendiğinde, 31 yaş ve üzeri öğrencilerin daha fazla bilgi paylaşımı yaptığı, cinsiyet açısından ise anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek lisans öğrencilerinin lisans ve ön lisans öğrencilerine kıyasla daha fazla bilgi paylaşma davranışı sergiledikleri sonucuna varılmıştır. Araştırmanın bulguları, çevrimiçi öğrenme ortamlarında sosyal kaygı, öz-yeterlilik ve bilgi paylaşma davranışları arasındaki ilişkileri ortaya koymuş ve bu alanlarda yapılacak gelecekteki çalışmalara ışık tutacak öneriler sunmuştur.