Türkçede sınıflayıcı yapılar
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
2020
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Balkız Başaran
Abstract (TR)
Bu çalışmada Türkçenin sınıflayıcı yapılarına ilişkin birbiriyle ilintili üç konu ele alınmaktadır: (i) yalın ad öbeklerinin anlambilimsel durumu, (ii) sınıflayıcıların işlevi ile sınıflayıcı yapıların sözdizimsel bileşimi, ve (iii) sözdizim ve anlambilimde sayı (tekillik/çoğulluk) gösterimi. Birinci konuya ilişkin olarak, Türkçede yalın ad öbeklerinin varlıkların özelliklerini ifade ettiği, ancak nesnel varlık alanını mı yoksa türsel varlık alanını mı seçtiklerini konusunda özü itibariyle belirsiz oldukları savunulmaktadır. İkinci konu özelinde, sınıflayıcıların bu belirsiz alanı sadece nesnel varlıkları kapsayacak şekilde daralttığı gösterilmektedir. Sözdizim tarafında ise, öbek başı konumunda sınıflayıcılar ile ölçek ifadelerini, belirleyici konumunda ise sayısal ifadeleri (rakamları) barındıran bir ölçek öbeği olduğu öne sürülmektedir. Özellik belirten bu ölçek öbeğinin, ilgili ada yüklemleme ya da eklenti yoluyla niteleme olarak uygulandığı ve yalnızca sayıdan bağımsız yalın adlarla birleşebildiği gösterilmektedir. Üçüncü konuya gelince, Türkçede sayı gösteriminin sadece belirleyici öbekleri için geçerli olup, belirleyici öbeği üzerine yansıtılan φ öbeğinde işaretlendiği gösterilmekte, belirleyici öbeği katmanı barındırmayan adlarda ise sayı gösterimi olmadığı sonucuna varılmaktadır. Buna göre, yalın adlarda bulunan sayı işaretleyicileri, φ öbeği ya da başka bir işlevsel katmanda bulunan yorumlanabilir özniteliklerin yorumlanamaz yansımaları olan uyum ekleri şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Sayı gösterimi olmayan, belirleyici öbeğinden küçük adılsıl yapılar ise her zaman sayıdan bağımsız yorumlanmakta, dolayısıyla da dağılımları bu yoruma izin veren bağlamlarla sınırlı kalmaktadır. Öte yandan φ öbeğinin tümleci konumunda bulunan belirleyici öbekleri hiçbir zaman sayıdan bağımsız yorum alamamaktadır. Bütünsel bakıldığında, öne sürülen yaklaşımın geniş bir diller arası veri kümesini açıklayabildiği gösterilmektedir.
Author
Tacettin Turgay
How to Cite
Tacettin Turgay (Doktora Tezi). Türkçede sınıflayıcı yapılar, 2020, Boğaziçi University.
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Boğaziçi University
- Investigating the factors affecting the acceptance of generative artificial intelligence in business intelligence applications(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Behind the gallows: Capital punishment, law, and legislative performance in Turkey (1926-1990)(2025)
- Exploring the values for nature, nature connectedness, pro-environmental behaviour, and well-being: A case study on urban park visitors in Istanbul(2025)
- An assessment on the role of regional development agencies in environmental governance in Türkiye: A case study on Thrace Region(2025)
- Political ecology of milk production in Türkiye: Changing practices, rural livelihoods, and dairy animals(2025)