Çocuğun değeri: Adana araştırması

Bu çalışmanın amacı "Günümüzde neden çocuk yaparız?", "Çocuğun değeri nedir?", "Cinsiyetin çocuğun değeri açısından önemi var mı?" ve "Çocuktan ne bekleriz?" gibi sorulara yanıt bulmaktır. Bu kapsamda 2016 yılında Adana ilinde yaşayan insanların "çocuk" kavramına bakışı ve düşünceleri öğrenilmeye çalışılmıştır. Çocuğun anne ve babasının gözündeki değeri, bunun doğurganlıkla ilişkisi, anne babaların çocuğa yaptıkları/planladıkları yatırım ile çocuktan psikolojik, sosyal ve maddi beklentileri incelenmiştir. Ayrıca yapılan çocuk sayısına ve cinsiyetin etkilerine de bakılmıştır. Çalışmanın Adana ilinde yapılmasında Adana'nın çok kültürlü yapısı, farklı bakış açıları ve değerleri ile farklı sosyoekonomik düzeylerdeki insanları bir arada barındırıyor olması ve bulunduğu bölgenin metropol kenti olması etkili olmuştur. Bu çalışma, betimleyici bir araştırmadır ve bilgiler tarama (survey) yöntemi ile toplanmıştır. "Çocuğun Değeri" araştırması ilk kez 1975 – 1980 yılları arasında Kore, Filipinler, Singapur, Tayvan, Tayland, Türkiye, Endonezya (Java ve Sudan), ABD ve Almanya'da paralel çalışmalar şeklinde evli kişiler üzerinde yürütülmüştür. Bu çalışmanın Türkiye'deki ayağını Prof. Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı (1981) yapmıştır. Bu çalışmada da Kağıtçıbaşı (1981)'nın kullandığı formun kısaltılmış hali kullanılarak, Adana'nın dört merkez ilçesinden çalışmaya katılan katılımcılardan elde edilen sonuçlar, Kağıtçıbaşı (1981) ve bu çalışmanın kısmi tekrarları olan Kağıtçıbaşı ve Ataca (2005) ile Kağıtçıbaşı, Ataca ve Diri (2005)'nin elde ettiği bulgular ile kıyaslanarak zaman içerisindeki değişimi incelenmiş ve "Aile Değişimi Kuramı" üzerinden yorumlanmıştır. Sonuçlar incelendiğinde çocuğun maddi/faydacıl değeri azalırken psikolojik değerinin yükseldiği; bununla beraber yapılan çocuk sayısı, cinsiyetin önemi ve çocuktan beklentilerinde değiştiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Çocuk Kavramı, Aile Yapısı, Çocuğun Değeri, Psikolojik Beklentiler, Faydacıl / Maddi Beklentiler.