Çocuk ve ebeveyn arasındaki dental anksiyete ilişkisinin çocukların ağız diş sağlığına etkisi

Dental anksiyete herhangi bir dış kaynaklı uyarıcı olmaksızın kişinin içsel olarak her türlü dental işleme karşı gösterdiği korku ve endişe olarak tanımlanmaktadır. Genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde kendini gösteren dental anksiyete, yaş, cinsiyet, kişilik özellikleri, sosyoekonomik durum, ebeveyn davranışı gibi birçok faktörden etkilenmekte ve çocuğun diş hekimi randevularına karşı tutum ve davranışını dolayısıyla ağız ve diş sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. Çalışmanın amacı hem çocuk hastalarda hem de ebeveynlerinde dental anksiyete düzeyinin belirlenerek, ebeveynlerin anksiyete düzeylerinin çocuklarda görülebilen dental anksiyete üzerindeki etkisinin incelenmesi ve mevcut anksiyete düzeyinin ağız ve diş sağlığına etkisinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla çalışmada Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı Kliniği'ne, Aralık 2020-Mayıs 2021 tarihleri arasında çeşitli sebeplerle başvurmuş ve rutin muayene işlemi yapılmış 8-12 yaş aralığındaki uygun kriterleri karşılayan 400 çocuk ve ebeveynine çalışma anketi uygulanarak hem çocukların hem de ebeveynlerinin dental anksiyete düzeyleri Dental Korku ve Anksiyete İndeksi (IDAF-4C+) ile belirlendi. Çocukların muayene formlarından elde edilen DMFT (decayed, missing, filled, teeth) indeks verileri kayıt altına alındı. Ebeveyn ile çocukların dental anksiyete düzeyleri ilişkisi ve dental anksiyete düzeyi ile çocukların DMFT verileri arasındaki ilişki incelendi. Elde edilen veriler IBM SPSS V23 analiziyle istatistiksel olarak değerlendirildi. Sonuçlar incelendiğinde çocuğun dental anksiyete düzeyi ile ebeveyn dental anksiyete düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki tespit edildi (p<0,001). Çocukların anksiyete düzeyi ile DMFT skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,427). Ebeveynlerin sahip oldukları dental anksiyeteyi çocuklarına davranışlarıyla ve sosyal öğrenme yoluyla aktarabilecekleri düşünülürken dental anksiyete ile çürük arasındaki ilişkinin diğer risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Dental anksiyete, dental korku, ağız sağlığı, çocuk, ebeveyn