378
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
3
Enstitü
0%
DOI Oranı
Son Eklenen Tezler
Tümünü GörYabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımının başka bir boyutu: Ders kitaplarının cinsiyet tercihi açısından incelenmesi
Yabancılara Türkçe öğretiminde Türkçenin öğretiminin yanı sıra Türk kültürünün tanıtılması ve aktarılması da hedeflenenler arasındadır. Bu bağlamda yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılacak ders kitapları yoluyla Türk kültürünün doğru şekilde tanıtılması oldukça önemlidir. Bu önemden yola çıkıldığında ders kitaplarının hazırlanmasında toplumun sahip olduğu cinsiyet anlayışının da özenle ve doğru şekilde yansıtılması gerekmektedir. Bu özenle hazırlanmış ders kitapları aracılığıyla Türk kültürünü tanıyan bireylerin, Türk kültüründeki toplumsal cinsiyet algısını doğru şekilde kazandıkları görülecektir. Bu amaçla şekillenen çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Yeni Hitit 1 Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı, Gazi TÖMER Yabancılar İçin Türkçe A1 Ders Kitabı, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe A1 Ders Kitabı ve Yedi İklim Türkçe A1 Ders Kitabındaki görseller, okuma ve dinleme metinleri, oluşturulan çerçeve ve belirlenen kategorilere göre incelenmiş ve kitaplardaki cinsiyet tercihi Türk kültürünün özellikleri bağlamında ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu bağlamda ders kitaplarında yer alan görseller ile okuma ve dinleme metinlerinde var olan cinsiyet tercihinin ne şekilde olduğunu ortaya koymak için her kitap oluşturulan kategorilere göre tek tek içerik analizi yapılarak incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda kitaplardaki resimlerin cinsiyete göre dağılımı tespit edilmiş, cinsiyetlerin bulundukları mekânlara, iletişim kurdukları bireylere, temsil ettikleri mesleklere ve faaliyet ve sorumluluklarıyla ilgili eylemlerine yönelik elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda ele alınan kitaplar kategorilere göre ayrı ayrı incelendiğinde söz konusu cinsiyet tercihinde kitaplar arasında farklılıklar olduğu, kitapların bazılarının Türk kültürüne ait geleneksel cinsiyet anlayışını yansıtırken bazılarının yansıtmadığı, bazılarının ise cinsiyet kalıplarının dışına çıkan verilerden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu bulgulardan hareketle ilgili alana yönelik hazırlanacak ders kitaplarında cinsiyet algısının nasıl olması gerektiğine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Fen bilimleri öğretmenlerinin STEM uygulamaları ile ilgili görüşleri
Bu çalışmanın amacı; Fen Bilimleri öğretmenlerinin STEM temelli uygulamalara yönelik görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden "olgubilim" deseni kullanılan bu araştırmanın çalışma grubunu Zonguldak'ın Ereğli ilçesinde 4 farklı devlet ortaokulunda görev yapan 10 Fen Bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan Fen Bilimleri öğretmenleri amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak STEM temelli uygulamalara ilişkin 10 adet açık uçlu sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Uygulama sürecinde STEM uygulamalarının öğretim programına entegre edilmesi ve öğretmenlerin STEM alanında eğitim alıp almadıkları, dersi anlatan öğretmende bulunması gereken donanımlar, derste yaşanabilecek olası zorluklar, kullanılan kaynaklar gibi birçok soru görüşme formunda yer almıştır. Verilerin analiz edilmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Kodlar araştırmacı tarafından oluşturulduğu için nitel verilerin analizinde içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; 2012 yılı ve öncesi mezun öğretmen görüşlerinde STEM konusunda yeterli eğitim almadıkları ve hizmet içi eğitime ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca STEM temelli uygulamaların öğrencinin derse katılımını olumlu yönde etkilediği, dersin daha anlaşılır ve kalıcı olduğu şeklindeki öğretmen görüşleri de elde edilen diğer sonuçlar arasındadır.
Temirkul Ümötaliyev'in seçme şiirlerinde kelime dünyası
Kelimeler, eserlerde kullanılış şekli, türü ve anlamı bakımından şairin / yazarın üslubunu ortaya koyar. Bu bakımdan, şairin / yazarın duygu ve düşünce dünyasını kelimeler aracılığıyla anlamak mümkündür. Çalışmada, Kırgız şairi ve Sovyetler Birliği subayı Temirkul Ümötaliyev'in şiirlerindeki kelimeler üzerinden üslubu konusunda bilgi edinmek amaçlanmıştır. Ümötaliyev, Çağdaş Kırgız edebiyatında, önemli bir yere sahiptir. O, şiirleri, manzumeleri ve çevirileriyle pek çok Sovyet ülkesinde adını duyurmuştur. Çalışmada, Ümötaliyev'in kitaplarından seçilen 50 şiir üzerinden kelime dünyası incelenmiştir. Çalışma, giriş, dört ana bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşan esere ve veriye bağlı leksiko-stilistik bir bakış açısıdır. Birinci bölümde, tezin temelini oluşturan dil bilimi, yapısalcılık, göstergebilim, Prag Dilbilim Okulu, Rus Biçimciliği, sözcük bilimi, sözcük anlam bilimi ve kelime dünyası üzerine durulmuştur. İkinci bölümde, Temirkul Ümötaliyev'in hayatı, edebî kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde şairin kelime dünyası, kelimelerin kullanım şekilleri ve sıklık değerleri, birincil, ikincil ve diğer veriler, tespit edilerek açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, kelimelerin isim ve fiil olarak iki ana grup altında anlam bilimi açısından sınıflandırması yapılmıştır. Sonuç ve kaynakçanın ardından ekler bölümünde, ele alınan şiirler, metin sözlüğü ve fotoğraflara yer verilmiştir. Genel olarak bakıldığında Ümötaliyev'in Ekim Devrimi ve II. Dünya Savaşı döneminde yaşaması, şiirlerini oldukça etkilemiştir. Şairin şiirlerinde emek, savaş, barış temalarının yaygın olarak kullanılması bu durumla ilişkilendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Temirkul Ümötaliyev, Şiir, Kelime Dünyası, Gösterge, Anlam.
Alper Canıgüz'ün romanlarında söz varlığı
Alper Canıgüz, günümüz yazarlarından biridir. Eser vermeye 2000 yılında başlayan yazarın, beş romanı bulunmaktadır. Alper Canıgüz sadece roman türünde eser vermiştir. Son romanını 2017 yılında çıkaran yazar, yazmaya devam etmektedir. Bu çalışmada Alper Canıgüz'ün beş romanı incelenmiş ve söz varlığı çıkarılmıştır. Yazarın romanlarında söz varlığı ögeleri olarak; atasözleri, deyimler, ikilemeler, kalıp sözler (ilişki sözleri), argolar, terimler, yabancı sözcükler tespit edilmiştir. Çalışmanın giriş kısmında dille ilgili kısa bilgi verildikten sonra, çalışmanın amacı, kapsam ve sınırı, yöntemi belirtilmiştir. Çalışma, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Alper Canıgüz'ün hayatı ve eserleri incelenmiş, edebî kişiliği ortaya konmuştur. İkinci bölümde, Alper Canıgüz'ün romanlarında tespit edilen söz varlığı ögeleri incelenmiştir. Bu bölümde her başlıkta ilgili öge hakkında bilgiler verilmiştir. Ögeler, romanlardan alınan örnek cümlelerle ve sözlük anlamlarıyla desteklenmiştir. Ayrıca her öge sınıflandırılmış ve alt başlıklara ayrılmıştır. Bazı ögelerin romanlardaki kullanım oranları da belirlenmiştir. Elde edilen söz varlığı ögeleriyle ve yazarın üslubuyla ilgili çıkarımlar ortaya konmuştur. Sonuç bölümünde bu çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Bu bulgular üzerinden çalışmayla ilgili genel çıkarımlar yapılmıştır.
Sezgin Kaymaz romanlarında söz varlığı
Sezgin Kaymaz, son dönem Türk edebiyatında adını romanları ve hikâyeleriyle duyurmuş ve kısa zamanda Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır. Romanlarını ve hikâyelerini kendine özgü üslubuyla yazmıştır.Çalışmada Sezgin Kaymaz'ın romanları incelenmiş; romanları üzerinden söz varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Yazarın romanları üzerinden söz varlığının ve kendine has üslup özelliklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmada, giriş ve sonuç dışında dört bölüm vardır. Giriş kısmında, roman türünün Türk edebiyatındaki tarihsel gelişiminden kısaca bahsedilmiştir. Birinci bölümde Sezgin Kaymaz'ın hayatı, eserleri ve edebi anlayışı üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm, çalışmanın en geniş ve en uzun bölümü olup romanlardaki söz varlığı ortaya çıkarılmıştır. Bu söz varlığı ögeleri alt başlıklara ayrılmış, her alt başlığın altında romanlardan örnek cümleler verilmiştir. Üçüncü bölümde, romanlardaki standart dil ve standart dil dışı kullanımlardan örnekler gösterilmiştir. Dördüncü, son bölümde ise romanlardaki isim ve fiil unsurları ele alınmıştır. Çalışmada Kaymaz'ın romanları esas alındığından, metne dönük bir inceleme yapılmış ve romanlardan örnekler metinler verilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın bütününden çıkarılan bulgular tespit edilmiştir. Ekler kısmında da yazara elektronik posta üzerinden gönderilen sorularla yapılan röportaj ve yazarın romanlarının dış kapak fotoğrafları verilmiştir.
Tügölbay Sıdıkbekov'un "Abısındar", "Muzdakta", "Paydaga Çeçilgen Çatak" adlı hikâyeleri esasında Kırgız Türkçesinde isimler
Kavramlara karşılık gelen nesneleri açıklayan biçimbirimler isimlerdir. Dil bilgisi kitapları incelendiğinde en temel sözcük türü isimdir. Diğer tüm sözcükler isim soyludur. Bu sebeple de sözcükler isim ve fiil olarak ayrım gösterir. Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesi Türkçenin birer kolu olarak benzerlik göstermektedir. Her ne kadar benzer olsa da ayrımların olduğu noktalar da mevcuttur. Bu belirtilenlerden hareketle bu çalışmada Tügölbay Sıdıkbekov'un Abısındar, Muzdakta, Paydaga Çeçilgen Çatak adlı hikâyeleri Türkiye Türkçesine aktarılmış ve bu hikâyelerdeki isimler incelenmiştir. İsimler anlamları, görevleri ve yapıları bakımından incelenip sınıflandırılmıştır. Yapılan sınıflandırmalar başlıklar hâlinde verilmiş bu başlıkların altına sonuçlar eklenmiştir. Çalışmanın amacı bu sınıflandırmalar dahilinde Kırgız Türkçesindeki isimleri, isimlerin görevlerini, yapılarını, aldıkları ekleri; isim soylu sözcüklerin özelliklerini, kullanım durumlarını Türkiye Türkçesiyle de karşılaştırarak belirlemektir. Bunlar incelenirken hikâyeden örnekler verilmiş bu örnekler de hikâyelere satır numarası verilerek gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: İsimler, Kırgız Türkçesi, Tügölbay Sıdıkbekov, Türkiye Türkçesi, Kırgız Türkçesinde İsim.