Çocukluk çagı solid tümörlü olgularda nefrotoksisitenin belirlenmesi

ÖZETBu çalışmada 1993-2005 yılları arasında çocukluk çağı solid tümörleri nedeniyletedavileri tamamlanmış ve halen remisyonda izlenen 65 hastanın (37 erkek, 28 kız) geçdönem nefrotoksisite bulguları araştırılmıştır.Kullanılan nefrotoksisite derecelendirme sistemine göre hastaların 36'sında (%55,4)hafif ve üçünde de (%4,6) orta düzeyde olmak üzere toplam 39 hastada (%60) nefrotoksisitesaptanmıştır. Otuz (%46,1) hastada saptanan proksimal tubüler toksisite en sık saptanannefrotoksisite bulgusu olarak belirlenmiştir. Tmp/GFH düşüklüğü ve buna ikincil olarakgelişen hipofosfatemi en sık proksimal tubüler toksisite bulgusu olarak saptanmıştır. Ayrıca,proksimal subklinik tubüler toksisitenin saptanmasında idrar B2-MG ve α1-MG düzeylerininoldukça duyarlı belirteçler olduğunu belirlenmiştir. Distal tubüler toksisite 18 (%27,7)hastada saptanmıştır. On dört (%21,5) hastada saptanan hipomagnezemi en sık distal tubülertoksisite bulgusu olarak belirlenmiştir. Hipomagnezemi gelişen hastaların hepsinin anlamlıolacak şekilde platinyum içerikli KT protokolleri aldığı saptanmıştır. Hipomagnezemi ileartmış FeMg düzeyi arasında, hipofosfatemi ile Tmp/GFH düşüklüğü arasında anlamlıbağıntılar belirlenmiştir ve nefrotoksisite gelişen hastalarda gelişmeyen hastalara göre anlamlıolacak şekilde Tmp/GFH'nde düşüklük, hipofosfatemi ve hipomagnezemi saptanmıştır. Aynızamanda subklinik tubüler toksisitenin belirlemesinde idrar NAG enzim aktivitesinin düşükduyarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. CrCI'ne göre GFH 80 ml/dk/1.73 m2'nin altındabulunan 18 (%27,7) hastada glomerüler toksisite saptanmıştır. Glomerüler fonksiyonlarındeğerlendirilmesinde kullanılan diğer parametrelere göre, hasta grubundaki dört (%6,2)hastanın serum sistatin-C, iki (%3,1) hastanın serum Cr düzeylerinde yükselme, iki (%3,1)hastanın da Schwartz'a göre GFH'nda düşüklük bulunmuştur. Hasta grubunda glomerülerfonksiyon bozukluğunun saptanmasında CrCI'ne göre diğer parametrelerin tanısal etkinliğideğerlendirildiğinde serum sistatin-C düzeyinin ve Schwartz'a göre GFH ölçümünün tanısaletkinlik açısından serum Cr düzeyine göre anlamlı olacak şekilde iyi olduğunu belirlenmiştir.Glomerüler ve proksimal tubüler toksisite saptanan hastalar arasında anlamlı bir birlikteliksaptanmıştır ve glomeruler toksisite saptanan hastaların %66,7'sinde aynı zamanda proksimaltubüler toksisitenin geliştiği gösterilmiştir.Nefrotoksisite gelişimi ile nefrektomi, yaş ya da diğer nefrotoksik ilaç kullanımları(amikasin, vankomisin, amfoteresin-B, asiklovir) arasında anlamlı bir bağıntıgösterilememiştir. RT ile nefrotoksite gelişimi arasında ise sınırda anlamlı bir bağıntıbelirlenmiştir. Hastaların tedavilerinde aldıkları kümülatif nefrotoksik ilaç dozlarınınnefrotoksisite gelişimdeki etkileri değerlendirildiğinde, sadece ifosfamidin kümülatif ortancadozu ile nefrotoksisite gelişimi arasında anlamlı bir bağıntı gösterilmiştir. Ayrıca,nefrotoksisite varlığı ile tedavi sonrasında geçen süre arasında anlamlı negatif yönlü birbağıntı saptanmıştır. Nefrotoksisite gelişen 39 hastada çalışma anına kadar geçen ortanca süre10,25 ay iken, nefrotoksisite gelişmeyen 26 hastada çalışma anına kadar geçen ortanca süre26,5 ay olarak bulunmuştur.Hasta ve kontrol gruplarında CrCI'ne göre GFH ölçümü esas alındığında, glomerülerfonksiyonlardaki bozulmanın saptanması amacıyla serum sistatin-C, serum Cr düzeyleri veSchwartz'a göre GFH ölçümünün tanısal etkinliği değerlendirildiğinde CrCI'nin her üçparametreye göre tanısal etkinliğinin anlamlı düzeyde iyi olduğu gösterilmiştir. Aynı zamandaglomerüler fonksiyonlardaki bozulmanın belirlenmesinde serum sistatin-C düzeyinin serumCr düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde tanısal etkinliğinin daha iyi olduğusaptanmıştır.