Universal kompozitlerin renk stabilitesinin, yüzey pürüzlülüğünün ve yüzey morfolojisinin değerlendirilmesi

MENIAWI, M (2024). Universal kompozitlerin renk stabilitesinin, yüzey pürüzlülüğünün ve yüzey morfolojisinin değerlendirilmesi, Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Restoratif Diş Hekimliği, Doktora tezi, İstanbul Amaç: Bu in vitro çalışmanın amacı universal kompozitlerin renk stabilitesinin, yüzey pürüzlülüğünün (Ra; µm) ve yüzey morfolojisinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada supra nano-fil Estelite Asteria (EA; Tokuyama, Japonya), nano- hibrit Gaenial A'chord (GA; GC, Japonya), nano-hibrit G-aenial Universal Injectable (GI; GC, Japonya), nano-fil Filtek Universal (UF) ; 3M. ABD) ve nano-fil Filtek Ultimate (FU; 3M, ABD) kompozitlerinin her birinden 40'ar adet olmak üzere toplam 200 adet örnek, 2 mm kalınlıkta ve 10 mm çapında hazırlandı ve üreticilerin talimatlarına göre polimerize edildi (Bluephase N; Ivoclar, ABD). Kompozit örnekler 24 saat 37°C' de distile suda bekletildikten sonra, yüzeyleri 600 gritlik silikon karbit zımpara ile standardize edildi ve Twist DIA lastikleri (Kuraray, Japonya) ve 3, 1 ve 0.5 µm'luk elmas patları (Shofu; Japan, Diamond polish Ultradent; USA) ile cilalandı. Daha sonra her bir kompozit grubundaki örnekler çalışmada kullanılan renklendirici solüsyonları çay, kahve, kırmızı şarap ve yapay tükürük (kontrol) olmak üzere rastgele şekilde dört alt gruba ayrıldı (n=10). Başlangıç renk ölçümleri spektrofotometre (Minolta CM-2600d) ve başlangıç Ra ölçümleri profilometre (Perthometer M1 Mahr, Almanya) ile gerçekleştirildi. Örnekler her gün taze olarak hazırlanan çay ve kahve solüsyonları ve şarap ile renklendirildi. Bu amaçla örnekler 6 saat renklendirici solüsyonda, 18 saat yapay tükürükte bekletildi. Kontrol grubu örnekleri her gün değiştirilen yapay tükürükte saklandı. Renklendirme protokolü 21 gün boyunca tekrarlandı. Renk ölçümleri 7, 14 ve 21. günlerde tekrarlandı ve meydana gelen renk değişikliği (∆E00) hesaplandı. 21. günün sonunda Ra tekrar değerlendirildi. Her gruptan temsili örnekler SEM ile incelendi (Tübitak MAM). Renk değişikliği (∆E00) ve yüzey pürüzlülüğü (Ra) verileri three-way ANOVA ve post hoc Tukey testleri kullanılarak istatistiksel olarak analiz edildi (p<0.05). Bulgular: ∆E00ve Ra, kompozitten (p<0.001), renklendirici solüsyondan (p<0.001) ve değerlendirme süresinden (p<0.001) istatistiksel olarak ileri derecede etkilendi ve iki test yöntemi için de değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı etkileşim saptandı. Tüm kompozitler ve değerlendirme dönemleri için en yüksek renk değişimi kırmızı şarap solüsyonunda meydana gelirken (p<0.001), bunu siyah çay (p<0.001) ve kahve (p<0.001) ⅹⅴⅰ takip etti. Tüm kompozitler arasında GI ve FU kompozitleri 21. günde kırmızı şarap (12,89±0,97 ve 13.131±0.663), siyah çay (9,47±1,15 ve 10.534±0.349) solüsyonlarının her birinde istatistiksel olarak anlamlı derecede en düşük ∆E00 değerlerini gösterdi. Tüm kompozitler, renklendirici solüsyonlara maruz kaldıktan sonra istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek Ra değeri gösterdi (p<0.001), ancak renklendirici solüsyonlar arasında Uf ve EA kompozitleri hariç anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Üniversal kompozitler, renklendirici solüsyonlara maruz kaldıklarında klinik olarak kabul edilemez renk değişikliğine uğramakta ve yüzey pürüzlülükleri artmaktadır, ancak yüzey pürüzlülüğündeki artış plak akümülasyonu için gerekli olan eşik değere ulaşmamaktadır. Anahtar Kelimeler: renk stabilitesi, yüzey pürüzlülüğü, üniversal kompozit, enjekte edilebilir kompozit