Comparison of hydraulic and hydrologic routing methods for dams having thin and long reservoirs

Bu çalışmada, Türkiye'de dar vadilere uygulanmış ince ve uzun göle sahip öç barajda (Deriner, Berke, Kayraktepe), üç farklı pike sahip giren akım hidrografı ve herbiri için üç farklı dolusavak genişliği alınarak hidrolojik ve hidrolik metodlarla taşkın ötelemesi yapılmış ve çıkan akım hidrografları karşılaştırılmıştır. Toplam 27 kombinasyondan her iki metod sonucunda çıkan akımlar arasındaki farkın pik değerlerde en fazla olduğu gözlenmiştir. Sözü edilen farkın, giren akımın büyüklüğüne bağlı olarak dolusavak genişliği küçüldükçe arttığı ve ince-uzun göle sahip reservuarlar için hidrolojik öteleme sonucundaki çıkan akım pikinin %2'si ile % 10'u arasında değiştiği saptanmıştır. Tahmin edildiği gibi hidrolik ötelemedeki çıkan akım piki hidrolojik ötelemedeki çıkan akım pikinden daha küçük olmuştur. İnce uzun göle sahip reservuarlarda bile bu fark en fazla %10 oranına ulaştığına göre ince-uzun olmayan göllerde hidrolojik öteleme ile daha gerçekçi öteleme olan hidrolik öteleme sonuçları birbirine oldukça yakın olması gerekir. Bu çalışma sonucunda ince uzun göle sahip barajlar için, hidrolojik öteleme yöntemi ile bulunmuş olan çıkan akım hidrografını hidrolik öteleme sonucundaki çıkan akım hidrografına yaklaştıran basit bir model geliştirilmiştir. Bu modifikasyon modeli çok fazla data yükü getirmemektedir. Hidrolojik öteleme yönteminde gerekli olan dataya ek olarak toplam reservuar uzunluğu veya reservuar uzunluğu ve ona karşılık gelen kot ilişkisi gerekmektedir. Ayrıca, sözü edilen model daha gerçekçi öteleme olan hidrolik ötelemenin hesap yükünü de ortadan kaldırmıştır.